Theater is communicatie. Communiceren wat je denkt en voelt, met je medespelers en met een publiek. Tijdens de workshop lukt dat onder begeleiding van een topdocent wonderwel. 9 gemotiveerde mensen die stuk voor stuk goesting hebben om de ironie van de Buffoon te onderzoeken. In de oefeningen en scènes komen er al snel persoonlijke en gevoelige onderwerpen naar boven.

Ironisch genoeg vallen we tijdens de lunchpauze letterlijk stil. We eten onze boterhammen terwijl we met de GSM in de hand checken of onze virtuele vrienden nog iets interessants hebben meegemaakt.
Dit kan toch niet. Negen acteurs die niets te zeggen hebben?! Beschaamd berg ik mijn iPhone op en knoop een gesprek aan. Ik stel de ene vraag na de andere, maar als ik geen vragen meer heb, valt het weer stil. Gelukkig stelt na een tijdje iemand een wedervraag en kan ook ik wat over mezelf blootgeven.

Het lijkt wel of we sinds de opkomst van de sociale media verleerd zijn om face to face te communiceren. Op onze profielen posten we waanzinnige foto’s en interessante weetjes, maar stellen we ooit een vraag? Met een vraag bedoel ik ‘oprechte interesse in een ander tonen’. Niet het type vragen “Ik ben op zoek naar … , wie kan mij helpen?”
We zijn zo druk bezig met onszelf dat we vergeten dat onze gesprekspartner misschien ook iets wil vertellen.
Bij een ongemakkelijke stilte, grijpen we naar onze redder in nood, de GSM. Of we beginnen te ratelen over het weer, over onze problemen, over … De oplossing is simpel! Stel gewoon een willekeurige vraag, zwijg en geef de ander de ruimte om te vertellen.

Later tijdens de workshop krijgen we een interessante opdracht: “Sta stil bij hetgeen je kwaad maakt.” De ironie wordt realiteit als blijkt dat bijna iedereen kwaad wordt van mensen die geen interesse hebben, van mobieltjes die gezellige etentjes verstoren, van hoe wij als mensen met elkaar omgaan, …
We ergeren ons aan het gedrag van een ander, terwijl we hetzelfde gedrag vertonen. Lang leve de ironie!

Gelukkig krijgen we binnen deze theaterworkshop de kans om ons bewust te worden van ons eigen gedrag. Door middel van theater kunnen we dingen aanklagen en hopelijk zelfs oplossingen ontdekken.
De tweede dag van onze workshop verloopt onze communicatie gelukkig al een pak vlotter!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Stel eens een vraag!.

Ik snap dat niet. Ik zie mijn vrouw graag, dus samen de wereld rondreizen vind ik helemaal niet moeilijk. Voltijds samenwerken daarentegen vervloek ik te pas en te onpas!

Vaak staan we lijnrecht tegenover elkaar. Als ik wil praten over de doelstelling (of het einde) wil Ann het hebben over de eerste stap (of het begin). Bij een meningsverschil wil Ann het laten bezinken terwijl ik er direct op wil in gaan. Als ik niet wil plannen, wil Ann een todo lijstje maken. …

In aanloop naar onze voorstelling “Truth or Dare” belanden we in onze ultieme valkuil. We willen deze voorstelling zowel samen spelen als samen regisseren. In vorige producties was ik steeds de regisseur en Ann actrice. Ik had eindverantwoordelijkheid en beslissingsrecht.
Nu komen we er niet uit. We praten meer over de aanpak dan dat we actief repeteren.
We moeten een keuze maken. Democratie werkt niet bij ons, we gaan voor een dictatuur.
Sindsdien neemt Ann de regie op zich en staan we beiden in onze kracht.

Het laatste jaar proberen we zoveel mogelijk de rollen te verdelen. We zijn met te veel projecten bezig om nog alles te overleggen. Binnen Muzische Workshops volgt Ann de verkoop én planning op en ik regel de facturatie, boekhouding en feedback. Als we er niet uitkomen gaan we bij elkaar te rade.

In België gaan we nog een stap verder. Elke maandag ochtend om 10 uur houden we onze “Monday Morning Meeting”. We overlopen de agenda van de komende week en onze strategische todo lijst. Zo zorgen we dat de zaken niet stilvallen, dat de ticketverkoop van de voorstelling op gang komt, …. Kortom, we kiezen de prioriteiten van de komende week. Zo houden we focus en moeten we verantwoording bij elkaar afleggen.

Gelukkig beseffen we dat we ondanks een verschillende aanpak wel dezelfde richting uit willen. Dat een andere aanpak geen slechte aanpak is. Al is dat niet altijd makkelijk. We zijn ook geen gemakkelijke mensen! Twee sterke karakters die een duidelijke mening hebben.

Ik heb in mijn leven al veel ‘uitdagende’ collega’s gekend. Sommigen hadden wel een zelfde aanpak maar wilden een andere richting uit. Doodvermoeiend! Geef mij maar iemand die het anders aanpakt en dezelfde richting uit wilt.
Zo kan ik zelf nog iets leren!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Samenwerken met je vrouw?! Hoe doe je dat?.

Verkoop Spullen – 1.926 euro
Voor vertrek hebben wij quasi onze hele inboedel verkocht. Enkele grote stukken, zoals ons lederen bankstel, hebben een mooie som opgeleverd.
Telkens ik in België ben, leur ik met kleine spullen op rommelmarkten. Ook Kapaza en 2dehands.be hebben hun diensten bewezen.

Schuldaflossing – 7.200 euro
Samen met mijn ex had ik een mooi huisje gekocht en verbouwd. Toen ik vertrok kocht hij mij uit. We kwamen een renteloze lening overeen die hij maandelijks aflost.

Achterstallige vakantiegelden – 2.176 euro
In 2016 krijg ik een belastingsbrief. Ik moet belastingen betalen op vakantiegeld dat ik nooit ontvangen heb. Na enig onderzoek blijkt dat mijn vorige werkgever mij dat vakantiegeld nog verschuldigd is. De belastingen heb ik graag betaald en dat extraatje was mooi meegenomen.

Cadeaus – 6.370 euro
Als enig kind word ik mijn hele leven al rijkelijk verwend. Een storting van 500 euro voor mijn verjaardag is eerder regel dan uitzondering. (Dankjewel, mama!)
Ondanks dat we ‘stiekem’ getrouwd zijn, kon ik toch rekenenen op een mooi cadeau van 2.000 euro van mijn papa. (Dankjewel, papa!)

Donatie – 3.898 euro (waarde)
In het buitenland organiseren we “Donation Based Yoga en Theatre classes“. De vrijwillige donaties van de deelnemers nemen we graag aan.
In Indonesië runnen we 3 maanden een yogastudio en vegetarisch restaurant voor kost en inwoon.

Kleine Vergoeding Artiesten – 6.736 euro
De tijd en energie die we in onze theatercompagnie FEST steken is onbetaalbaar, maar gelukkig kunnen we onszelf via de KVR toch enige financiële waardering geven.

Vrijwilligersvergoeding – 7.800 euro
Al het werk dat we investeren in onze projecten zoals Muzische Workshops is voorlopig op vrijwillige basis. De startfase van zulke projecten kost veel tijd en energie.

Spaargeld
De nog steeds grote kloof tussen onze inkomsten en uitgaven, dichten we voorlopig door ons spaargeld aan te spreken.

Vanaf 2018 worden we terug zelfstandige. We hopen dat er snel een tijd komt dat we volledig break-even zijn, dat onze uitgaven gelijk zijn aan onze inkomsten. We hebben berekend dat we met onze huidige levensstijl netto 25.000 euro per jaar nodig hebben voor ons beiden.
Als we ooit een eigen ‘thuisje’ willen kopen hebben we meer nodig. Gelukkig is dat nog niet aan de orde en gaan we eerst de rest van de wereld afschuimen.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Open en Bloot part 6.

Net daar ligt vaak een python van een adder onder het gras. Zelf als je als kunstenaar een waardevol idee hebt, is het niet makkelijk om je te laten uitbetalen.
Administratief gezien is het een zootje. De opties zijn legio: kleine vergoedingsregeling voor de kunstenaar (KVR), interim, SBK, vrijwilligersvergoeding of toch maar zelfstandige worden, verdoken werkloosheid binnen het kunstenaarsstatuut, BTW aanrekenen of geen BTW aanrekenen, via een VZW werken of niet, … Met mijn bedrijfservaring slaag ik erin om de regels te snappen maar om de 6 maanden ga ik twijfelen en moet ik opnieuw een wettekst lezen.

De activiteit die veel performers erbij nemen om hun ‘loon’ te vervolledigen is lesgeven. Met Muzische Workshops werken we samen met meer dan 40 freelance artiest-docenten. We kiezen ervoor om met alles ‘in orde’ te zijn.
Lesgeven wordt niet beschouwd als een artistieke praktijk (dansen, acteren, zingen, …). Je mag geen KVR gebruiken om docenten uit te betalen. Vele organisaties doen het wel, wij niet. Een vrijwilligersvergoeding is ook geen optie. Daarmee kan je mensen geen eerlijk loon betalen. Dat verdient toch iedereen, een correct loon naar werken?

We krijgen een aanvraag van een stad in Vlaanderen. Ze zijn op zoek naar een docent om een lessenreeks theater te organiseren. Nadat ik een voorstel stuur krijg ik als antwoord dat onze activiteiten waarschijnlijk niet parallel lopen. Ze zoeken een docent die de reeks komt geven voor een vrijwilligersvergoeding van 25€.

De overheid biedt zijn burgers een cursus theater aan en betaalt zijn personeel (de theaterdocent) minder dan het minimumloon. Ik vind het moeilijk! Het ruikt naar zwartwerk! Om nog maar te zwijgen van het foute signaal dat kunst geen waarde heeft en hoogstens een vrijetijdsbesteding is.

Gelukkig heb ik geleerd om te ademen. Om even stil te staan en niet dadelijk deze tirade terug te zenden.
Ik duw alsnog op Reply en laat weten dat ik hen inderdaad niet kan helpen.
Ik werk enkel samen met professionals, niet met vrijwilligers!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Zwartwerk aan de overheid.

Dit najaar blijven we in Europa. Na bijna 3 jaar rondzwerven is de bankrekening flink geslonken. Het wordt tijd om het saldo de andere kant op te drijven.
We moeten keuzes maken worden voor de toekomst. Het laatste jaar hebben we veel gewerkt, maar tot nu toe enkel vrijwillig. Theater maken en de organisatie van Muzische Workshops binnen FEST is wat we graag doen. We zijn er ook succesvol in maar als activiteit van een vzw verdien je er geen cent aan.
Als goede Belg weet je dan wat te doen. Later op het jaar worden Ann en ik weer zelfstandige.
Dat betekent niet dat we weer vast in België komen wonen. Wel dat we nu echt (en officieel) reizen en werken zullen combineren.

Na Italië is Frankrijk aan de beurt. We trekken via een Couchsurfing in Lyon naar een housesit in Navarenx, een AirBnb in Orlean en een volgende housesit nabij Parijs. Alles wordt minutieus aan elkaar gepland. Het is een geweldige deal. We wonen gratis in de huizen van vreemden en in ruil verzorgen we hun huisdieren. In realiteit is niets gratis. Ook dit is een volledige job op zich die we goed willen doen. Een exacte planning, een perfecte communicatie met de eigenaars, de dieren gelukkig houden en het huis kraaknet achterlaten. Alles om de perfecte review te verzamelen.

De harde realiteit is dat deze wereld geen leven mogelijk maakt zonder verantwoordelijkheden. Niets is gratis, alles kost energie.
Als je wil eten of ergens wil kunnen wonen en slapen moet je daar energie in investeren. Gaan werken voor je centen is één mogelijkheid. Alles elke week of elke dag opnieuw regelen is diegene waar wij voor kiezen.

De klok slaat 16:00 dus het is tijd voor een eerste aperitiefje. Ondertussen werk ik nog even verder.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Alles kost energie.

Na korte tussenstops in Pisa en Firenze arriveren Manu en ik in Arezzo voor een Physical Theatre Intensive Course. De Academia dell’Arte is 3 weken onze thuis. Bij het avondeten ontmoeten we onze medestudenten. Gillende Amerikaanse tieners die voor het eerst voet op Europese bodem zetten.

Italië is de bakermat van de Commedia dell’Arte en toch zijn we in een Amerikaans Instituut terecht gekomen. Hoe dat is kunnen gebeuren blijft een raadsel.

De eerste dagen lijken de verschillen vooral leeftijdsgebonden.
De gesprekken gaan razendsnel. De woorden die ik opvang zijn: youtube, spoiler, teaser, amazing, facebook, show, oh my god, movie, instagram en awesome.
Om de drie minuten gilt er iemand. Ze zijn bang van elk insect en hebben nog nooit een abrikoos, nectarine of kiwi gegeten. Regelmatig barsten ze in zingen uit. Ik ben in een musical beland en ik ken de nummers niet.

De kinders (zoals we ze stiekem noemen) hebben 3 favoriete avondactiviteiten.
In de stad “gelato” eten.
Zichzelf stomdronken zuipen. Volgens de Europese wetgeving zijn ze daar oud genoeg voor.
In de gemeenschappelijke ruimte hangen met een telefoon in de hand. De ene zegt “look at this movie on youtube”, de andere antwoordt “yes cool, but look at this”.

In de tweede week begint het ons te dagen dat de verschillen ook cultuurgebonden zijn.
Fysiek contact wordt gemeden, niet evident tijdens de lessen contactimprovisatie.
Met verbazing stellen ze vast dat ze zweten. Nog erger is het zweet van een ander op je lichaam.
“Safety” is de norm. We moeten ons veilig voelen tijdens de lessen, vooral binnen onze comfortzone blijven.

Theatre is Life. Life isn’t safe, get the fuck over it!

Het doet deugd dat we in de derde week nader tot elkaar groeien. De gesprekken worden rustiger en krijgen meer diepgang. Achter elke gillende tiener schuilt een intelligente en zoekende jongere. Als we op het einde van de week afscheid nemen, ga ik graag in op de uitnodigingen om ooit op bezoek te komen in de US.

Jammer genoeg is de oppervlakkigheid ook terug te vinden in de theater lessen.
We doen oefening na oefening zonder verdieping. Staan nooit langer dan 2 minuten ergens bij stil. Als ik toch eens de tijd neem voor een fysieke transformatie, duurt het te lang voor de docent. Hij gaat voordoen hoe het moet.
Interessante inhoud is niet van de kwestie. Alles moet snel, snel, snel en vooral ‘awesome’ zijn.

Theatre is Life. Life isn’t always awesome, get the fuck over it!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal USA meets Italy.

Ook contracten gaan we aan voor lange periode’s. Dat geeft meer voordeel. Verlengen gebeurt automatisch en stoppen kan enkel na herhaaldelijk aangetekend schrijven. Iedereen kent de voorbeelden.

Enkele jaren terug werd ik zelfstandige en trotse eigenaar van een vennootschap. Ik ben de eerste om toe te geven dat dit me veel voordeel opleverde. Nu kom ik tot het besef dat je zo’n keuze best voor het leven maakt. Een BVBA opdoeken levert zoveel kosten op dat de voordelen snel vervagen.

Alleen pop-up shops ontstaan voor bepaalde duur. Andere gevallen van tijdelijkheid worden van tafel geveegd als onzekerheid of mislukking.

Er valt me iets op sinds ik terug in België ben. Onderwerpen die op reis afwezig waren gaan hier regelmatig over de tong. Verhalen van mensen die niet kunnen breken met een relatie die al lang voorbij is. Of over uitbranden in een job waarvoor de passie al lang verdwenen is.

Het verbaast me hoeveel mensen niet weg wandelen van situaties die ongeluk brengen. Ik zie zo vele mensen kiezen voor de zekerheid van het ongeluk in plaats van een risico te nemen voor geluk.

Het is natuurlijk verleidelijk. De zekerheid van geld en extra vakantiedagen. De hoop dat je lief zal uitbloeien tot zijn of haar betere zelf. Ik heb zelf lang getwijfeld of ik mijn vet betaalde IT job opzij zou zetten.
Is niet alles per definitie tijdelijk? Ooit gaan we dood. Tot die tijd kies ik er voor om los te laten wat me niet gelukkig maakt. Om te aanvaarden dat ik constant verander. Om zeker te zijn van minder en zo meer te krijgen.

Wij zijn in België voor 3 maanden. Een plan met een begin en met een einde. Een periode van tijdelijkheid. Een doordachte keuze. Vanaf juli kan er iets nieuws ontstaan. Ooit zal ook ik kiezen voor zekerheid. Tot dan ga ik verder met de verheerlijking van de tijdelijkheid.

PS: Op 23 en 24 juni speelt FEST, ons theatergezelschap, de voorstelling Khandhas. Een voorstelling waarin loslaten en onthechting centraal staan.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal zekerheid vs tijdelijkheid.

Later op de dag verschijnen er verschrikkelijke berichten op Facebook. België is getroffen in zijn hart. Gelukkig krijg ik snel bericht dat familie en vrienden ongedeerd zijn.
Daar zit ik dan, in mijn strandstoel op een paradijselijk eiland te staren naar een helderblauwe zee. Met een cocktail in de hand beklaag ik al huilend mezelf en mijn theaterprojectje. Thuis verliezen ouders hun kinderen en kinderen hun ouders.

En toch, zou de wereld geen leukere plek zijn als meer mensen wat theater willen maken? Als we allen samen dansen op klanken uit de hele wereld?
Als een mens zichzelf wil ontplooien in plaats van anderen in een strak keurslijf duwen?

’s Avonds kijken we naar “PK”. Een Indiase film, gedeeltelijk in België opgenomen. In het begin denk ik ‘waar gaat dit naartoe?’. Dan dringt het concept tot me door. De mensheid wordt bekeken door de ogen van een buitenstaander. De absurditeit van geld, liegen en religie passeren allemaal de revue.
“There are 2 Gods. The One who created us and the one we created. That last one killed a friend of mine today.” Als PK dit zegt rollen de tranen alweer over mijn wangen.

De boodschap van de regisseur knalt harder binnen dan bommen.
We hebben een keuze. Samen een nieuwe wereld creëren of samen de oude kapot maken.
Ik zal projecten blijven indienen. Ik zal voorstellingen blijven maken. Ik zal blijven schrijven, blijven dansen en lesgeven. Ik zal op mijn manier blijven creëren.
Ik zal ook treuren. Treuren om alle slachtoffers. Om alle dromen die nooit werkelijkheid worden om wille van angst.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Tranen voor de wereld.

Alle gebruiken worden vastgelegd in strikte wetten en regels. Zo blijft het geheel voorspelbaar en kan deze perfectie blijven voortbestaan. Uit dankbaarheid voor dit luxueuze leven houdt elke burger zich braaf aan de afspraken. De sociale controle die volgt is efficiënter dan de camera’s van Big Brother.

Ik ben niet in de toekomst, ik ben in Singapore. Ann en ik zijn hier voor een theater festival. Het is tijd om onze artistieke batterijen op te laden. Terwijl we door het centrum van de stad kuieren worden we overdonderd door de hoeveelheid musea, theaters en danszalen. De stad lijkt doordrongen van artistieke invloeden. En toch.

Ik mis iets. Al die prachtige gebouwen voelen leeg. Net als de mensen die er doorheen wandelen.
Twee gesprekken brengen me duidelijkheid. De laatste decennia werd enkel geïnvesteerd in wetenschappelijke opleidingen, daar kan je geld mee verdienen. Nu de economie nood heeft aan creativiteit worden er theaters en kunstscholen gebouwd. Alleen laat artistieke bezieling zich niet zo makkelijk uitplannen door een architect.

Op onze laatste dag bezoeken we de tentoonstelling “The Future of Us”. Een propagandistische versie van het “Huis van de Toekomst”. In een witte dome wordt een 360˚ projectiefilm getoond van de Singaporese toekomst visie. Het perfecte werk, de perfecte woonst, de perfecte gezondheidszorg, de perfecte opleiding, …. Alle materiële noden komen aan bod. En ook hier mis ik iets.

Wat ben je later met dat perfecte huis, als er geen ziel in zit?

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Onze Toekomst.

Begin 2015 had ik het goede voornemen om mijn druk, druk, druk bestaan in België achter te laten. De eerste maanden van onze reis stonden volledig in het teken van toerisme. Werken?! Ik moet er niet aan denken. We bezoeken de ene magische plek na de andere. Om de 3-4 dagen pakken we onze rugzak. Al snel krijgen we het druk, druk, druk …

Na een halfjaar begint het weer te kriebelen. Ondernemen zit nu eenmaal in mijn bloed. Voorzichtig een workshop geven, vrijblijvend repeteren, enkele yogalessen organiseren en veel praten over nog meer ideeën.

Begin november valt de beslissing. We stoppen met reizen, we gaan locatie onafhankelijk leven. Een goede maand later stellen we vast dat er nog niet veel veranderd is. Onze ideeën zijn geweldig maar euro’s noch roepies stromen binnen. De balans helt te ver naar het reizen, werken verdient net wat meer aandacht.

Twee weken geleden ging ons locatie onafhankelijk leven officieel van start. Via een platform voor house sitters regel ik een superdeluxe paleis met snelle WIFI. De bezienswaardigheden in Maleisië moeten even wachten. Wij gaan aan de slag!
Wij rennen van repetitie naar dossieraanvraag, creëren een nieuwe website, terwijl we de oude updaten en worstelen ons door een berg informatie. Enthousiasme is mijn stiekeme vijand. Al snel verzuip ik weer in het werk in plaats van lekker te drijven in ons privé zwembad.

De combinatie werk-reizen, of is het werk-leven, is een wankel evenwicht. Gelukkig zijn Manu en ik ons bewust van de tekens. Als hij laat weten dat het eten klaar is en ik wil snel even tien kleine dingetjes af maken, dan moet ik onmiddellijk het scherm van de Macbook dicht klappen. Als ik hem vraag wat hij aan het doen is en hij antwoordt : “dit aan het opzoeken, dat aan het mailen, de website aan het aanpassen en muziek aan het downloaden, …”, dan beseft hij dat hij moet focussen.

Wanneer we ons beiden vereenzelvigen met onze Macbook is daar Tinky. Met luid gemiauw herinnert hij ons eraan dat we hier voor en door hem zijn. Hij is de reden dat we in dit geweldige huis kunnen wonen en werken. Hij heeft geen interesse in druk, druk, druk. Hij wil gewoon liefde en aandacht. Deze kleine kater weet wat belangrijk is.

Mijn voornemen voor 2016 is om weer aan het werk te gaan zonder mezelf te verliezen in druk, druk, druk. Ik wil genoeg energie hebben om iemand over zijn bol te aaien.

Gelukkig Nieuwjaar! Maak je vooral niet te druk!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Druk van goede voornemens.