Nu we aan het letterlijke einde van onze trip in Argentinië zijn, vraag ik me af of mijn haat voor Argentinië niet groter is dan mijn liefde. Of die natuurlijke schoonheid mijn mentaal ongemak waard is?
Er is ‘iets’ in de cultuur van dit land waar ik me lastig bij voel. Het lastigste vind ik nog dat ik er amper in slaag om de vinger op dat ‘iets’ te leggen.

Een voorbeeld. De hele Argentijnse keuken is eenzijdig en suïcidaal vettig! Over een territorium zo groot als West Europa is er een volledige afwezigheid van afwisseling. Menukaarten bestaan standaard uit: Vlees dat op de barbeque is gebakken, Milanesas, Napolitanas, pastas en pizza’s. Napolitanas komen neer op vlees met een schel kaas, een schel hesp en een ei erboven op gekwakt. Milanesas zijn zo simpel als een schnitzel van kip. Van de pasta krijgen Italiaanse immigranten een hartaanval en de pizza’s worden gemaakt op basis van een soort pistolet van 30 cm diameter waarover een halve kilo harde industriële kaas wordt gesmolten.

Ik vind het eten niks, maar daar gaat het me niet over. Waar ik over val is dat er mij in elk gesprek wordt gevraagd wat ik van het geweldige Argentijnse eten vind! Ik ga die zin extra ontleden! Er wordt me niet gevraagd wat ik van het eten vind, er wordt me gevraagd wat ik van het geweldige Argentijnse eten vind. In mijn hoofd wordt er geen vraag gesteld, maar een mededeling gedaan. Daarbij wordt me elke kans ontnomen om te kunnen reageren. Ik zou ook nooit kunnen reageren want de hele bevolking lijkt geen enkel referentiekader te hebben om te begrijpen dat een keuken er ook nog anders kan uitzien dan de Argentijnse keuken die ze kennen.

Mijn hele frustratie wordt niet enkel getriggerd via eten. De keren dat we er in slagen om een gesprek aan te knopen gaat het bijna altijd over kinderen en familie. Als Ann of ik delen dat wij kiezen voor een leven zonder kinderen komt er standaard geen reactie. Ik heb het niet over een ongemakkelijke stilte omdat iemand niet weet hoe te reageren. Het wordt letterlijk niet gehoord omdat de toeschouwer niet kan begrijpen dat iemand ooit zou kunnen kiezen voor een leven zonder kinderen.

De Argentijnse munt heeft al jaren ‘last’ van inflatie en devaluatie op de internationale markt. Collectief wordt hier door het hele land over geklaagd. Ik kijk rond en denk bij mezelf ‘hoe kan het ook anders’. Het is me op 6 maanden tijd in het hele land één keer gelukt om geld uit de muur te halen, aan de grens wordt 50% invoertaks gerekend en betalen met een creditcard betekent dat je 10 minuten lang administratie aan het afhandelen bent. Het wordt letterlijk onmogelijk gemaakt om geld uit te geven.

Ik vind het ergerlijk dat elke Argentijn zijn eigen cultuur verheerlijkt en mij daarnaast de indruk geeft geen enkel inzicht te hebben in een alternatief. Hoe kan je ooit iets verheerlijken als je zelfs niet beseft dat er ook nog iets anders bestaat?

Snap je wat ik bedoel? Dan mag je het me uitleggen want ik snap het zelf niet!

Ik vermoed dat dit hele land een aantal waarden hoog in het vaandel draagt, die aan ander uiterste staan dan mijn eigen kern.
Een land met zo weinig variatie in gedrag, voeding, gebruiken, …. noem ik ’té traditioneel’. Zelf geloof ik dat mensen pas gelukkig kunnen zijn als ze zich in vraag stellen. Alleen dan ontstaat creativiteit en kan je iets bijleren. Alleen zo zorg je ervoor dat je niet dag na dag in dezelfde valkuilen trapt.
Een land dat constant communiceert met overdadig subjectieve termen, slogans en uitspraken, … noem ik fake. Ik geloof dat mensen pas gelukkig kunnen zijn als ze het verschil zien tussen de feitelijke realiteit en hun subjectieve gevoelens.

Ik ben er niet fier op, dat ik kwaad wordt omdat ik in aanraking kom met mensen die ‘anders’ zijn dan ik. Dat noem ik gepolariseerd, eenzijdig en onverdraagzaam. Ik wil mezelf graag zien als iemand die evenwicht en aanvaarding nastreeft. Blijkbaar heb ik nog heel wat te leren op deze vlakken! En dat doet me pijn.

Ondertussen zijn we tot het einde van de wereld geraakt en daarmee is de tijd aangebroken om ons om te draaien en huiswaarts te keren. De datum is gekend. Op 12 mei staan we weer in België.

Moest je ooit twijfelen om naar Argentinië op reis te gaan. Doen! De natuur is ongezien en je hebt nog nooit zo’n goeie barbecue gegeten!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Naar het einde van de wereld en terug.

Plots begint een man van Aziatische afkomst me weg te duwen. “Can you please move away, I want to take a picture!”
Ik draai me om en kijk de man een beetje verbijsterd aan waarop hij in volle overtuiging herhaalt: “Kan je aub weg gaan als je klaar bent met foto’s nemen?”

Ik maak er normaal niet echt een probleem van om andere mensen wat ruimte te geven maar de simplistische logica van deze man stuit me danig tegen de borst. “Ik ben hier niet om foto’s te nemen, ik ben hier om de pracht van de natuur te aanschouwen”. Mijn stem komt amper boven het dreunende water uit.

Als hij merkt dat ik geen plaats ga ruimen, slaat er bij de man iets door. Hij begint woest te schreeuwen. “Mensen komen van heinde en ver hier naartoe om een foto te nemen en jij hebt zelfs niet het fatsoen om uit de weg te gaan als je klaar bent om jouw foto’s te nemen”.
Ik probeer een enkele keer rustig een gesprek aan te knopen maar ik krijg geen millimeter ruimte om te reageren.
Ik heb geen nood aan deze emotionele agressie en nog minder aan een ruzie dus ik weet wat me te doen staat: “niet reageren”.

Ik draai me weer om en focus mijn energie op wat ik wel de moeite vind, de prachtige reeks watervallen een paar meter verderop. De man blijft nog zeker een minuut doorgaan. “Fucking egoistic ASSholes!!!” Zijn toon wordt als maar woester en luider naarmate hij merkt dat hij me niet kan raken met zijn verbale aanvallen. Uiteindelijk druipt hij af met een verschrikkelijke vervloeking die ik niet kan vertalen omdat ik de taal niet versta.

Beetje bij beetje begin ik me af te vragen of mijn reactie wel klopt. Onze levensvisie staat duidelijk haaks op elkaar. Hij komt naar deze plek om foto’s te maken zodat hij die aan andere mensen kan laten zien. Ik kom naar deze plek om de watervallen van nabij te aanschouwen en ervaren. Ook al ben ik geen fan van de snelle beeldconsumptie, toch kan ik niet zeggen dat mijn uitgangspunt beter is dan het zijne.
Waar ik zelf op blokkeer is dat hij me met agressie probeert te overtuigen van zijn uitgangspunten. Hoe anders iemand ook denkt, ruzie maken lost nooit iets op. Enkel door rustige communicatie kunnen we de tegenstellingen in deze wereld verenigen.

Terwijl ik verder wandel zie ik dat er op het platform nog een hoop vrije plekken langs de railing te vinden zijn. De man ‘wilt’ iets, een foto maken op de plek waar ik sta. En omdat hij iets ‘wilt’ wordt hij blind voor de mogelijkheden die er rondom te vinden waren.
Ik hoop dat hij alsnog een paar leuke foto’s heeft kunnen maken. Ook al was het niet vanop de plek waar ik toevallig stond.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Fucking Assholes.

DAG 1

Onze gids Gabriel arriveert 10 minuten te laat, maar zijn enthousiasme compenseert ruimschoots. De tocht start onder een stralende zon in een adembenemend berglandschap. Al na 2 uur begint Gabriel te klagen over het gewicht van zijn backpack. Hij vraagt Manu om hulp en samen reorganiseren ze de slordig ingepakte rugzak.
“Thank you, Manu! This is much better!”

Na een heerlijke lunch steken Manu, Hanne en ik een tandje bij. Gabriel sukkelt achter ons aan. Hij probeert het te verbergen maar heeft het duidelijk zwaar. De laatste kilometers zijn steil bergaf op modder en gladde stenen. Ik leen Gabriel mijn wandelstok en Manu neemt de tenten over. Het mag niet baten, onze ‘ervaren’ gids sukkelt tot 4 keer toe met zijn billen in een bruine modderplas. Ook zijn façade laat hij vallen. De valse glimlach maakt plaats voor gezucht en gepuf.

Onze camping komt in zicht aan de overkant van de rivier. Het duurt echter nog 3 kwartier voor we onze tent kunnen opzetten. Onze gids weet de oversteek niet te vinden! Als een wilde gaat hij op zoek naar het juiste pad, glijdt in de kant en verzwikt zijn enkel.

Na ons avondmaal delen we onze twijfels. We hebben het gevoel dat wij meer voor hem zorgen dan hij voor ons. We vragen of hij de trek al vaker heeft gedaan. Het lijkt wel alsof hij de weg niet kent!
Een spervuur van excuses volgt. Hij wil enkel als gids werken en niet de spullen dragen.
Onze wensen aan het boekingskantoor waren echter duidelijk. Blijkbaar heeft hij zichzelf overschat.
We besluiten samen met Gabriel om er het beste van te maken. Op het einde van de tocht klaren we de situatie wel uit met het kantoor.

Als we gaan slapen vraagt Gabriel om hem om 6u te wekken, zijn batterij is bijna leeg. Opnieuw moet ik voor mijn gids zorgen. In de hoop dat er om 7u een lekker ontbijt klaar staat, slik ik mijn ongenoegen weg.

DAG 2

Mijn alarm gaat af en ik wek Gabriel. Wat volgt is een uur gezucht en gekreun.
Als wij om 7u uit de tent komen, is er geen ontbijt te bekennen. Hij leent tandpasta en insectenspray bij Hanne en vindt uiteindelijk de kracht om ons een lekker broodje voor te schotelen. Zonder koffie, die is hij vergeten.

Manu, Hanne en ik gaan op pad, terwijl Gabriel de achtergebleven chaos opruimt. Een paar uur later rusten we uit bij een prachtige waterval. Gabriel duikt weer op en geeft aan dat hij alvast voorop gaat.
Wanneer we hongerig aankomen bij het volgende dorp is er geen spoor van Gabriel te bespeuren. Teleurgesteld wandelen we verder. Hopelijk kunnen we snel lunchen.

Er duiken grote gele pijlen op die het moeilijke pad over de rivier aangeven. Wat later duikt Gabriel weer op. Nog steeds aan de oorspronkelijke kant van de rivier. Hij heeft de pijlen niet gevolgd.
In plaats van op zijn stappen terug te keren, probeert hij in een rechte lijn naar ons toe te komen. Hij springt van rots naar rots en valt met onze tenten én eten in het water!
Wonderbaarlijk genoeg blijft hij doorgaan. Bij zijn laatste sprong duikt hij in split op een de rots. Zelf ik voel zijn pijn tot diep in mijn edele delen. Doorweekt en met zijn hoofd in de handen zit onze gids op een rotsblok in het midden van de rivier.
Ik wil hem helpen en klauter naar hem toe. “No, I don’t need your help, go away!”.
Hij draait zich met zijn rug naar me toe en blijf als een koppig klein kind zitten. Het duurt nog minstens 20 minuten alvorens hij terug naar de oever gaat.
Het is al lang 14u gepasseerd en we hebben nog steeds niet gegeten. Als hij uiteindelijk de gele pijlen volgt en bij ons geraakt, loopt hij verder zonder een woord te zeggen. We grabbelen onze spullen bij elkaar en haasten ons achter hem aan.

Met krachtige stem brengen we hem tot stilstand. We moeten overleggen! Het is te laat geworden om de eindbestemming van de dag te halen.
“I don’t know, you choose. I don’t care.”
Bij de eerstvolgende camping zetten we onze tent op om te drogen. Gabriel begint te koken en uiteindelijk volgt er na het eten een kleine verontschuldiging.

We plannen vroeg op te staan. We moeten de verloren kilometers van vandaag goedmaken. Ik zet de wekker met de belofte hem wederom te wekken.

DAG 3

“Gabriel, time to wake up!”
“No, I don’t want to wake up. Thirty minutes more. Leave me.”
Onze mond valt open van verbazing!
“No Gabriel, you have to wake up. We need to leave at seven!”
“I hate you, guys! You are not my boss. Fuck you!”

Wij beginnen met inpakken en gaan tussen zijn rommel van de voorbije avond op zoek naar eten.
“No, you can not take food. It is my food, I paid for it.”
Tot nu toe hebben we ons rustig gehouden, maar als ze ons eten afpakken, verheffen Hanne en ik onze stem!
Gelukkig blijft Manu kalm.
“Please Gabriel, just give us some snacks. We will carry it ourselves.”
“You Manu, you are a man, so shut up. You don’t know me. I will not hit the girls, but ….”

We beseffen dat we met een tikkende tijdbom te maken hebben. We staken onze reacties en houden ons rustig.
Gabriel blijft tieren, al is het moeilijk om kwaad te zijn als niemand kwaad reageert.
Als een razende gek gooit hij alles uit zijn rugzak. Plastic borden, bestek, eten, … Hij laat alles achter en vertrekt.

Zeven uur lang marcheren we door de bossen, door regen en mist. Gabriel is verantwoordelijk voor ons vervoer terug. We hopen dat hij op ons wacht. De laatste kilometers dalen we af op pure wilskracht. Onze knieën doen pijn. Het plezier is sinds de rivier episode weggespoeld. De opluchting is groot als we het busje zien staan.

Onderweg naar La Paz blijft hij ons uitdagen.
“The material will be too late in La Paz, you have to pay more.”
“The walking stick is broken, you have to pay more.”
“You have to get out here, we can not bring you to your hotel.”

We gaan niet in op zijn spelletjes. Hij kan prikken en porren zoveel hij wil, wij geven geen kick. Uiteindelijk stapt hij zelf uit en dondert kwaad weg.

Exit Gabriel!

DAG 4

Na een hete douche en een uitgebreid ontbijt gaan we naar het boekingskantoor. De dame luistert vol ongeloof naar ons relaas. Tijdens het gesprek blijkt dat Gabriel haar die ochtend heeft bedreigd.
We hebben geen energie meer om te vechten. We laten het idee van een volledige terugbetaling los en stellen ons tevreden met gratis bustickets voor onze volgende bestemming.
We zijn heel zeker dat Gabriel nooit nog voor dit kantoor zal werken!

Deze ervaring heeft ook een schoonheid in zich. We konden steeds op elkaar rekenen. Zowel Manu, Hanne als ik namen het voortouw als de andere steun nodig hadden. Als we het niet meer zagen zitten konden we steeds op elkaar leunen.
Deze tocht is niet de highlight van onze reis met Hanne geworden.
Op zijn minst hebben we wel een ervaring waar we nog lang over zullen praten.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal I Hate You!.

Theater is communicatie. Communiceren wat je denkt en voelt, met je medespelers en met een publiek. Tijdens de workshop lukt dat onder begeleiding van een topdocent wonderwel. 9 gemotiveerde mensen die stuk voor stuk goesting hebben om de ironie van de Buffoon te onderzoeken. In de oefeningen en scènes komen er al snel persoonlijke en gevoelige onderwerpen naar boven.

Ironisch genoeg vallen we tijdens de lunchpauze letterlijk stil. We eten onze boterhammen terwijl we met de GSM in de hand checken of onze virtuele vrienden nog iets interessants hebben meegemaakt.
Dit kan toch niet. Negen acteurs die niets te zeggen hebben?! Beschaamd berg ik mijn iPhone op en knoop een gesprek aan. Ik stel de ene vraag na de andere, maar als ik geen vragen meer heb, valt het weer stil. Gelukkig stelt na een tijdje iemand een wedervraag en kan ook ik wat over mezelf blootgeven.

Het lijkt wel of we sinds de opkomst van de sociale media verleerd zijn om face to face te communiceren. Op onze profielen posten we waanzinnige foto’s en interessante weetjes, maar stellen we ooit een vraag? Met een vraag bedoel ik ‘oprechte interesse in een ander tonen’. Niet het type vragen “Ik ben op zoek naar … , wie kan mij helpen?”
We zijn zo druk bezig met onszelf dat we vergeten dat onze gesprekspartner misschien ook iets wil vertellen.
Bij een ongemakkelijke stilte, grijpen we naar onze redder in nood, de GSM. Of we beginnen te ratelen over het weer, over onze problemen, over … De oplossing is simpel! Stel gewoon een willekeurige vraag, zwijg en geef de ander de ruimte om te vertellen.

Later tijdens de workshop krijgen we een interessante opdracht: “Sta stil bij hetgeen je kwaad maakt.” De ironie wordt realiteit als blijkt dat bijna iedereen kwaad wordt van mensen die geen interesse hebben, van mobieltjes die gezellige etentjes verstoren, van hoe wij als mensen met elkaar omgaan, …
We ergeren ons aan het gedrag van een ander, terwijl we hetzelfde gedrag vertonen. Lang leve de ironie!

Gelukkig krijgen we binnen deze theaterworkshop de kans om ons bewust te worden van ons eigen gedrag. Door middel van theater kunnen we dingen aanklagen en hopelijk zelfs oplossingen ontdekken.
De tweede dag van onze workshop verloopt onze communicatie gelukkig al een pak vlotter!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Stel eens een vraag!.

Ons huis in Turkije heeft dit effect op me. Ik vraag me al drie weken af waarom. Ik wil snappen waarom. Ik wil een oplossing en zorgen dat ik situaties als deze uit de weg kan gaan.

Komt het door de lichaamslengte van de eigenaren van dit huis? Ze bouwden hun huis volledig naar eigen wens. Met het kleine nadeel dat ze een derde kleiner zijn dan ik. Voor elke deur moet ik me bukken. Het plafond is dag in, dag uit vervaarlijk aanwezig. Aan de lamp in het bureau heb ik me wel zeven keer gestoten. Uiteindelijk krijg ik door dat het beter zou zijn die ruimte enkel nog nederig gebukt te betreden. De nadelen die dit heeft voor mijn rug wegen niet op tegen de kans op een lichte hersenschudding.

Als bescherming voor de zon brengen we het merendeel van de dag door onder de houten luifel achter het huis. De enorme ruimte is gezellig ingericht met salon en lange eettafel. Het ontbreekt aan geen enkel comfort. Toch gaat ook deze ruimte op me drukken. Door de combinatie van de lage luifel en de heuvels in de tuin is er geen millimeter van de blauwe lucht te bespeuren. Ons domein is gigantisch dus we achtervolgen een hele dag lang de schaduwplekken. Zo kan ik het gevoel van ruimte onder open hemel vasthouden. Dat blijkt belangrijk voor me.

We letten op vier hondjes, 4 vrouwelijke teefjes. De leidster van de troep noemt Daisy en kreeg van haar baasje de bijnaam ‘Crazy Daisy’. Daisy werd na een paar dagen verliefd op me en gedraagt zich sindsdien als een jaloerse teef. Ze snauwt naar elke andere hond die aandacht van me krijgt. Gelukkig spaart ze Ann!
Als we gaan wandelen is haar enthousiasme niet te stoppen. Met haar hele kracht trekt ze me vooruit. “Ik wandel met de hond, de hond niet met mij!” Dat principe hanteer ik als ik een hond uitlaat. Al mijn hele leven slaag ik erin om dit binnen een paar dagen aan te leren. Spijtig genoeg is Crazy Daisy even koppig als ik en dus laten we ‘elkaar’ uit. Elk met ons eigen idee over de situatie.

Misschien valt de hele locatie tegen doordat ik hier heel moe toekwam. In België had ik veel werk met Khandhas. Nadien ging ik even langs Budapest om een training te geven. Daarna lieten we ons opslokken door Londen en Istanbul. Het voelt alsof ik al maanden niet meer gerust heb. Dit wordt me pijnlijk duidelijk gemaakt toen ik op 1 dag tijd mijn duim én enkel verstuik. Een letterlijke tegenvaller.

Na een paar dagen platte rust ben ik weer op kracht. Toch is de hele impact van deze plek niets veranderd. Dat verbaast me niet. Ik kom vaak op nieuwe plaatsen en maak dit geregeld mee. Ik kan het gegeven enkel verklaren met de ‘energie’ van deze locatie. Ze is niet compatibel met me. Zonder logische reden. Zodra ik op een bus stap weg van hier zullen de wolken in mijn hoofd opklaren!

Ik moet denken aan een quote: “If you can change it, change! If you can’t change it, accept!” Het is een principe waar ik enorm aan hecht. Het zorgt ervoor dat ik er alsnog het beste van maak. Dat doe ik ook. Het is niet omdat mijn gemoed aan me trekt dat ik daar aan moet toegeven. Net als bij Crazy Daisy!
We hebben een paar fijne uitstappen gemaakt. De laatste weken hebben we ook hard gewerkt aan een nieuwe website om muzische workshops en creatieve activiteiten aan te bieden. Werk waar ik best fier op ben.

Zolang ik hier ben maak ik er het beste van. Toch kijk ik er naar uit om weer op stap te gaan naar een plekje waar ik wel bij pas.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Een tegenvaller.

Mijn ervaring is anders. De woorden “dief!” en “racist!” zijn te vaak over mijn lippen gegaan. Als toerist word ik regelmatig een veelvoud aangerekend van wat iets waard is. De fraude en het bedrog die ik in Nepal zie gaan ver voorbij aan wat ik gewend ben.
Als ik de rekening krijg van de wasserij heb ik het gevoel dat er nogal veel kilo’s worden aangerekend. Ik hang een fles water aan de weegschaal en deze geeft 2 in plaats van 1 kilo aan, ze rekent dubbel. Als ik buitenstap is mijn teleurstelling groter dan dit ene voorval. Het is de spreekwoordelijke druppel die maakt dat ik zo snel mogelijk wil vertrekken naar een volgende bestemming.

Terwijl ik mezelf probeer te beschermen tegen deze constante oplichting vraag ik me af of mijn gevoel klopt. Heb ik het recht om als reiziger dezelfde prijs te verwachten als een Nepalees? Is het mijn geboorterecht om mijn Europese valuta te kunnen verzilveren in veel luxe voor weinig roepies? Het antwoord heb ik nog niet gevonden. Ik weet wel dat ik het fout vind dat iemand op basis van ras en afkomst meer moet betalen. In België moet je ook niet proberen om een Marokkaan 9 euro aan te rekenen voor een pintje in Café ‘Ons Huis’. In Nepal is deze praktijk tot normaal en ‘juist’ uitgeroepen.
Ik begrijp voldoende lichaamstaal om te weten wanneer een gesprek over mij gaat. Tijdens een busreis zag ik alle passagiers te veel betalen om te zorgen dat onze prijs de juiste lijkt. In de pauze kreeg iedereen stiekem terug wat teveel betaald werd. Niet één van die zogenaamd vriendelijke Nepalezen weigerde om het spelletje mee te spelen. Toen ook ik mijn wisselgeld vroeg bleek wederom het dubbel aangerekend.

Van Westerlingen hoor ik vaak “Ocharm, ze zijn zo arm”. Dit lijkt te evolueren naar het uitvlucht “Arme wij, we zijn zo arm”. Het label “arm” levert een handige identiteit op die samen gaat met mooie donaties. Zij die echt hulp nodig hebben blijven in de kou staan. Ik kijk naar de overheid van een land als de spiegel van zijn bevolking. Nepal verwijt zijn overheid dat het staatsgeld aan politieke handen blijft hangen. Net zo gaat het er bij vele Nepalezen aan toe.

Ik voel me kwaad en ik weet niet op wie. Toeristen willen graag tegen elke prijs gemoedsrust kopen. Blijkbaar is het makkelijker om je bewustzijn thuis te laten en standaard te veel te betalen. Dat je zo een hele natie slechte manieren leert komt op de tweede plaats.

Geld en eerlijkheid zijn twee thema’s die me vaak bezig houden. Hier is echter iets groters aan de hand is. Al generaties lang beïnvloedt het kapitalisme de Nepalese cultuur. Ik wil er graag van uit gaan dat gastvrijheid en vriendelijkheid ooit oprecht het fundament was van deze cultuur. Ik heb niet genoeg betaald om ze te mogen ervaren.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Koop een vriend.

Twee openstaande slagbomen later zitten we bij een vriendelijk uitziende emigratie ambtenaar. Hij laat ons exact 30 minuten wachten voor we een stempel in ons paspoort krijgen onder het mom van “checking online”. Ik ben echter zeker dat de enige computer in een straal van kilometers in mijn eigen rugzak zit. In die periode eist hij 100 roepies van een rijkeluisdochter om haar het land buiten te laten in haar privé taxi. Het geld glijdt makkelijk in zijn borstzakje.

Ik kijk naar de omkoping en geef geen krimp. Met ogen die wezenloos in het niets staren, alsof ik het niet zie. Zulke blik krijg ik in India dagelijks te zien. Dit land creëert op lange termijn Indiaers van iedereen. Ook van mij, weliswaar met dubbele gevoelens.

Voor vertrek had onze Rough Guide me gewaarschuwd. Eten doe je met je rechterhand, met de linker kuis je je billen schoon, de straten lopen vol met koeien en ‘ja’ of ‘neen’ knikken met je hoofd is heel verwarrend. Hieronder een lijst van 12 situaties die intussen normaal voor me zijn.

1. De universele multifunctionaliteit van krantenpapier
   Eten en boodschappen inpakken, de tafel kuisen, een aangedampte voorruit opdrogen, vliegen doodmeppen, schoenen die te groot zijn opvullen, … De lijst is eindeloos. Een nobele poging tot recyclage, al vliegt alles na gebruik steevast op de grond.
2. Voeten opheffen doe je niet
   Dit kan me mateloos irriteren. Ik zit aan het gangpad en naast me wil iemand langs. Die zal nooit de voeten over mijn knieën heffen om langs te kunnen. Hoe vol de bus gepakt zit en hoeveel moeite ik heb om mezelf opzij te draaien doet niet terzake. Zelfs een kleine rugzak in het gangpad moet verplaatst worden of mensen blijven wachten.
3. Vuil wordt verplaatst
   Hele dagen door zien we mensen borstelen op straat. Na verloop van tijd krijg ik door dat het vuil nooit wordt weggehaald. Op het perron vliegt het tussen de sporen, voor het huis naar de kant van de buurman, van de tafel in het restaurant naar de grond, later naar buiten en uiteindelijk weer naar de kant van de buurman, …. Een nutteloze cirkel van verplaatsingen.
4. Rijden doe je in rechte lijnen en met korte bochten
   We staan op de hoek van een straat aan de kant van de weg. Een auto komt uit de straat naast ons en moet voorbij. De hele straat is vrij, toch maakt hij de kortst mogelijke bocht en toetert hij omdat we in zijn weg staan. Na mijn tirade vol onbegrip en frustratie krijg ik niet meer dan de gekende wezenloze blik en een paar extra duwen op zijn toeter. Uiteindelijk ga ik voor het gemak opzij.
5. Koken met liefde voor je vak
   Een straatventer die al heel zijn leven op dezelfde plek hetzelfde hapje fabriceert, zal het eten op dezelfde zorgvuldige manier blijven kruiden en steeds even enthousiast vragen “Tasty?”. Op straat hebben we de lekkerste hapjes gegeten die we in dit land konden vinden.
6. Elk gesprek begint met “Where are you from?”
   Jammer genoeg eindigen vele gesprekken met diezelfde zin. In onze eerste weken reageerde ik steevast enthousiast, in de hoop om fijne mensen te leren kennen. Op het einde merkte ik dat ik dit soort ‘nutteloze’ gesprekken uit de weg ging. Je mist de kans op het enkele pareltje maar het vermijdt veel frustratie. Een gewoonte die ik in Nepal terug wil afleren.
7. Als de bus of trein toekomt moet je druk doen
   Ook al staan we maar met enkele personen te wachten op een lege trein, dan nog worden we onder de voet gelopen bij het opstappen. Gedrag dat we al snel zijn gaan overnemen. Ik neem de grote backpacks en Ann mag met de kleine handig overal tussen glippen om de beste plaatsen te scoren. Niet om fier op te zijn maar ik vind het moeilijk om mezelf te laten wegduwen.
8. De nationale sport is wisselgeld verzamelen
   Telkens ik niet met gepaste munt betaal krijg ik standaard de repliek “No change?”. Als ik een greintje twijfel vertoon moet ik met mijn wisselgeld op de proppen komen. Als ik het spel juist speel zal de eigenaar in alle loomte in zijn geldschuif duiken op zoek naar wat briefjes. Op een betere dag krijg ik ze zover om mijn grote coupures te wisselen bij een werknemer of collega winkelier.
9. Mannen lopen hand in hand, knuffelen en zitten bij elkaar op schoot
   Je ziet jongetjes van 7 hand in hand lopen over straat. De mooiste momenten zijn mannen van wel 97 jaar die heel hun leven samen delen en nog steeds als beste vrienden hun affectie tonen. Vrouwen hebben waarschijnlijk ook gebruiken maar die ken ik niet. Ze zijn uitgesproken afwezig in het straatbeeld en al zeker in dhaba’s, de lokale eetgelegenheden. Ik twijfel nog steeds of vrouwen in India wel eten.
10. Geheimen bestaan niet
    Op een dag was ik haastig op zoek naar een wc voor Ann die misselijk was. Plots ontstaat er een clubje rond me dat wil weten wat er aan de hand is. Dat ik geen tijd heb voor een rustig babbeltje kunnen ze niet begrijpen. Eerst moet ik de status van Ann’s darmen efficiënt samenvatten en dan pas kan ik maken dat ik weg ben.
11. Snoep is geld waard
    Als de winkelier geen wisselgeld heeft krijg je soms een reepje chocolade ipv 5 roepie en een snoepje ipv 1 roepie. De blik op het gezicht van de verkoper was heerlijk toen ik even later mijn tweede tas koffie kwam afrekenen met mijn stukje chocolade.
12. Persoonlijke ruimte bestaat niet
    Op een bankje, in de bus of bij het aanschuiven, constant voel je andere lichamen tegen je oprijden. Als ik op de bus onze iPad bovenhaal om te schrijven voel ik dadelijk een hoofd tegen mijn wang om mee te kunnen lezen. Ook hier werkt het beter om mijn energie te focussen op aanvaarding. Elke poging om ze uit mijn ‘zone’ te krijgen levert een blik vol onbegrip op, … en frustratie aan mijn kant.

Het heeft lang geduurd voor we Indiaers vonden waarmee we oprechte en fijne gesprekken hadden en die contacten zijn beperkt gebleven. Er is een generatie twintigers en dertigers die op zoek is, die graag wil begrijpen hoe de rest van de wereld in elkaar zit. Diezelfde generatie probeert zichzelf te bevrijden van ‘wat moet en hoort’ voor de familie en de cultuur, zonder die teveel te schofferen. Ik vind het zelf ook moeilijk om ‘andere’ keuzes te maken zonder mijn omgeving het gevoel te geven dat ik hen afwijs.

India heeft me veel geboden. Door de uitdagingen van het land, door de warme ontmoetingen met andere reizigers, door de heerlijke tijd met Ann, … Intussen ben ik blij om verder te gaan naar Nepal, een land dat nu al warmhartiger aanvoelt dan India.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal 12 keer normaal in India.

Hier zit ik dan, 14 dagen later. We hebben nog een dagtocht te gaan naar Manali. ‘Misschien’ komen we morgen aan. Ik begin alvast te schrijven want ik heb geen idee hoe ik het verhaal van de afgelopen twee weken in één artikel kan vatten. Als ik terugdenk aan deze tocht gaan er tranen op mijn ogen liggen. Van geluk, van blijdschap, van afzien, van vermoeidheid, van …

Ik heb geen idee waar ons hoofd stond toen we dit plan opvatten. Natuurlijk zou het een prachtig en ‘episch’ avontuur worden, maar dat de route de faam van “meest dodelijkste weg ter wereld” toebedeeld krijgt hadden we even genegeerd. Dit in combinatie met mijn ééndaagse motor ervaring en het ontbreken van leren vesten, broeken en handschoenen in onze uitrusting maakt dat we NIET voorbereid waren op dit avontuur.

De route is geliefd bij groepen motorrijders. Cruisend op hun recente bolides volgt er een wagen met reserve onderdelen en een mecanicien die steeds paraat staat. Wij doen het anders. Wij zoeken het hele dorp af naar de goedkoopste huurmotor. Het beste dat we kunnen vinden is een 8 jaar oude Royal Enfield 350 Bullet Electra met kickstarter, de elektrische starter was te duur. Na drie dagen doop ik hem ‘Hannibal’. Ik wens hem de kracht van Hannibal toe om alle bergen te bedwingen die voor ons liggen.

Een naam werd noodzakelijk om te blijven communiceren met ons stalen ros. De motor die stil valt, de batterij die moet vervangen worden, de bekabeling die niet deugd, versnellingen die oververhitten en roken, olie die lekt, 3 platte banden op vijf dagen, …. Dat gaat samen met de nodige ‘oplossingen’. Liftend ga ik in de meest nabij gelegen stad, 30 km verderop, op zoek gaan naar een mecanicien. Een lekke achterband pompen we om de 5 km op om 15 km verder de band te laten herstellen. Of 20 km lang duw ik de motor die alweer uitvalt in een rijdende start om alsnog bij de enige mecanicien van de regio te geraken. Kortom, ik heb wel iets bijgeleerd over motorrijden.

We zitten in niemandsland en de weg terug is waarschijnlijk zwaarder dan verder gaan. Terugkeren noch stoppen is een optie. Ik heb het gevoel dat we niet kunnen rekenen op onze motor en dus vertrekken we elke ochtend met de vraag of wij onze bestemming halen. Als maar vaker start ik mijn zinnen met ‘misschien’. ‘Misschien’ kunnen we straks lunchen; ‘Misschien’ komen we vandaag eens vroeg aan; ‘Misschien’ halen we de eindbestemming, ‘Misschien’ zijn er geen zekerheden in het leven?

Als je iemand maar lang genoeg met tegenslag confronteert gaat die er uiteindelijk aan onderdoor. Al moet je het toch steeds zelf oplossen. Gelukkig kregen wij rond dag 10 onze technische problemen onder de knie en kon het vertrouwen in onze bike terug groeien.

Hannibal was gewoon niet sterk genoeg om twee mensen met bagage over dit soort wegen te voeren. Dat hadden we volledig aan onze eigen gierigheid en onervarenheid te danken. Voor omstaanders heeft het wel prachtige beelden opgeleverd. Tot stilstand komen op een beklimming betekende de eerste dagen dat Ann te voet de berg op moest tot het volgende vlakke stuk waar ik kon starten. Nadien heb ik mijn trottinette-techniek verfijnd om op de moeilijkste stukken met één en later ook twee benen extra pk’s toe te voegen zodat we de top zouden halen. Dit alles gecombineerd met Ann die achteraan geïmproviseerde liedjes zingt om Hannibal en mij extra power toe te wensen.

Twee weken later leven we nog steeds en ik ben van zin om dat nog even zo te houden. Ik durf intussen zonder enige reserve stellen dat ik met de motor kan rijden! Meermaals heb ik gedacht “Nu hebben we het ergste toch gehad!” om voorbij de volgende bocht wederom verrast te worden. Wat nog mee valt zijn wegen met putten, rotsen, modder, zand, gravel, keien ter grootte van een voetbal, rivieren die kruisen of versmelten met de weg, … De echt moeilijke stukken zijn samengestelde uitdagingen. Twintig meter modderstroom waarop je snelheid moet maken om de rotsige beklimming erna te halen. Of gravel op de zanderige bodem van een steile afdaling. Het aantal combinaties is eindeloos. En vlak voor de eindmeet komt er ook nog een hagelstorm op terwijl we onze derde bergpas oversteken.
Weet er iemand weet hoe ik mijn motorrijbewijs in België kan laten regulariseren? Laat het me dan zeker weten.

Natuurlijk is het niet enkel kommer en kwel. Als we eenmaal door de modder zijn geploeterd krijgen we inderdaad een paar van de meest afgelegen en prachtigste stukjes natuur van India te zien. Rivieren die als een deltamonding door het landschap stromen, turkooizen bergmeren, glimmende sneeuwtoppen, gompa’s op eenzame bergtoppen, kleurschakeringen in de lucht zoals ik ze nooit eerder zag, het gevoel om tussen wolken te rijden, … Ook deze lijst is eindeloos. Onze foto’s doen deze taferelen amper eer aan.

Het prachtigste van dit verhaal is dat we het gedaan hebben. Niet alleen vertrouwt Ann me genoeg om in dit soort van onmogelijke avonturen te stappen, zonder mijn navigator en zingende cheerleader waren we nooit aan het einde geraakt.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Gelukkig doet den toeter het nog.

Nu heeft India de neiging om deze eigenschappen constant uit te dagen. Ik slaag er steeds beter in om de proeven te doorstaan die het land en zijn bewoners aan mij opdringen.

Meegaandheid: Dharamsala – Jammu

Er is een rechtstreekse busverbinding tussen Dharamsala en Jammu. Toch wil Manu liever overstappen in Phatankot om een break te hebben tijdens de busreis. Zijn logica begrijp ik niet, maar ik ga mee in zijn gevoel.
Tijdens de urenlange wachttijd in Phatankot vervloek ik Manu meerdere malen binnensmonds. Plots ontstaat er commotie onder de Indiase reizigers. Uiteindelijk krijgen we van een vriendelijk uitziende Sikh te horen dat de bus naar Jammu niet meer via het busstation komt. We moeten per tuktuk naar de bypass een paar kilometer verder. Ik slik mijn “ik heb het u toch gezegd” in en laat me meevoeren door Manu en Harjinder. Tijdens de korte taxirit nodigt Harjinder ons uit om bij hem te overnachten. Manu en ik wisselen een paar aarzelende blikken. We zijn nooit eerder ingegaan op zulke uitnodiging. De vermoeidheid, het late tijdstip en het idee om nog op zoek te moeten naar een guesthouse, maken zijn aanbod heel verleidelijk. Ik sus mezelf met de gedachte dat deze ontmoeting de reden is om geen rechtstreekse bus te hebben genomen.
Eenmaal in Jammu worden we twee dagen lang in de watten gelegd. We slapen in de enige kamer met airco, krijgen uitgebreide maaltijden voorgeschoteld en Harjinder voorziet ons van een duidelijke busroute langs de bezienswaardigheden van zijn stad.
Ik ben ontzettend blij dat ik mee ben gegaan met Manu, Harjinder en de ondoorgrondelijkheid van het universum. De gastvrijheid van deze familie maken mijn verblijf in Jammu onvergetelijk.

Loslaten: Padum – Kargil

Mijn geduld wordt op de proef gesteld, maar het wachten op de bus in Padum wordt beloond. Voor een derde van de prijs van onze luxueuze heenrit, hobbelen we terug richting bewoonde wereld.
Ik zoek de meest comfortabele houding om nog wat te slapen op dit ontiegelijk vroege uur. Geen drie minuten nadat ik mijn draai heb gevonden, schallen recente Bollywood hits door de hele bus. Nog eens drie minuten later krijg ik door dat het volume niet zal dalen, integendeel. De komende dertig minuten voer ik imaginaire gesprekken met de buschauffeur. Met veel bombarie maak ik hem duidelijk dat zulke intrusieve muziek om 4u30 niet de bedoeling kan zijn!
… Dan laat ik los. Dit is zijn bus, hij moet 15u lang wakker blijven om ons veilig op onze bestemming te krijgen.
De laatste twee uur van deze ellenlange rit voel ik een vermoeidheid opkomen die makkelijk frustraties zou kunnen opwekken. Frustraties over de muziek, het slechte wegdek, de krappe zitjes, verveling, honger,… Toch boei ik mij nooit op. Ik zit en staar naar buiten. Ik kijk uit naar de fijne guesthouse die we kennen van ons vorige bezoek aan Kargil.
Wanneer Kargil eindelijk in zicht komt, zie ik mezelf al liggen in het vertrouwde bed. Plots draaien we af en legt de muziekliefhebbende chauffeur onverwacht de motor stil. We komen aan op een ander busstation, ver weg van ‘onze’ guesthouse.
Achteraf sta ik ervan versteld hoe makkelijk ik ons plan loslaat. Ik haal mijn schouders op en snel vinden we een andere plek om als een blok in slaap te vallen.

Geduld: Lamayuru – Alchi

De bus komt tussen 9 en 10. Een paar minuten voor negen voegen we ons bij de verzameling mensen aan het chaikraam, een duidelijk aangegeven halte is er niet. De ervaring heeft ons geleerd dat dit de goede plek is. Terwijl ik met een half oog merk dat Manu wat verder wandelt, haal ik mijn dagboek boven om te schrijven. Schreeuwend komt hij terug gerend “we hebben 20 seconden om in die minivan te zitten”. Ik heb geen idee wat er aan de hand is, maar grabbel alles bij elkaar en trek een sprintje. Hij heeft onze eerste lift in India geregeld. Gratis vervoer in comfortabele zitjes, ik voel mij de koning te rijk.
Dat ze ons twee uur later aan de splitsing naar Alchi afzetten en we toch nog vijf kilometer voor de boeg hebben, kan de pret niet deren. Nu we de smaak te pakken hebben zoeken we een schaduwplek en steken onze duim op. Slechts enkele toeristenjeeps passeren, maar zij weigeren hun duurbetaalde luxe te delen met deze twee schooiers.
Hoelang wachten we alvorens te gaan wandelen? Hoeveel geduld moet je hebben als lifter?
Een paar maanden terug zou ik al wandelend gelift hebben om geen tijd te verliezen… maar we hebben alle tijd van de wereld… We behouden geduldig onze positie, want de zon brandt en de weg oogt steil.
Net als we overwegen om op te geven komt er een pick-up aanrijden. Ik voel het, dit is hem. Een paar seconden later klimmen we lening in de achterbak en rijden we glunderend Alchi tegemoet.

Vertrouwen: Leh – Leh

In Leh slaan de verhuurbedrijven je rond de oren met ‘Royal Enfield’, de legendarische motor van Indiase makelij. Het is hier big deal om met de motor de prachtige omgeving van Ladakh te verkennen. Ook wij hebben in India al een paar keer een scooter gehuurd en telkens genoten van de bewegingsvrijheid. Het bergachtige landschap vraagt echter een iets steviger exemplaar. Alleen heeft Manu nog nooit met versnellingen gereden.
We ontmoeten twee Slovenen die ons vertellen over hun tocht naar de Nubravallei. Ook zij hadden voorheen enkel ‘automatisch’ gereden. Hun verhaal geeft ons de moed om er een dagje op uit te trekken met de motor. We vallen achterover van de prijs maar onderhandelen stevig. Eens de prijs is overeengekomen vraagt Manu aan de verhuurders “En hoe werkt dat?”. Ik kan met moeite mijn lach inhouden als ik zie hoe de Indiaers hun verbazing proberen te verstoppen en geduldig beginnen aan een spoedcursus ‘Motorrijden voor Dummies”. Samen kijken we Manu na wanneer hij wankelend vertrekt voor een testrit. Als hij terugkomt, staat de goesting om te gaan cruisen duidelijk op zijn gezicht te lezen. Hij kijkt diep in mijn ogen en vraagt serieus : “Vertrouw je mij?”. Ik voel geen greintje twijfel en knik vol overtuiging ja. ’s Avonds oefent hij nog wat en de volgende dag hebben we een waanzinnige rit naar de kloosters in de omgeving van Leh.

Ondertussen zijn we in Manali en bereiden we ons met het volste vertrouwen voor op een tiendaagse motorrondrit door Kinnaur en Spiti Valley.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal De kernkwadranten van Ofman.

Nu is de wereld mijn huis, maar vandaag voel ik mij er niet thuis.

Getoeter van taxi’s, geklop van bouwwerken, geroep van Indiaërs en geblaf van honden weerhouden mij van een herstellende slaap. De hele dag kronkel en draai ik op zoek naar een comfortabele houding in ons oncomfortabel bed. Het enige lichtpunt is de televisie. Ik kijk bijna een hele dag lang Amerikaanse blockbusters. Als om het halfuur de elektriciteit uitvalt (this is India) zoek ik een andere afleiding. Drie keer per dag moet ik mezelf enigszins toonbaar maken en gaan we op zoek naar voedsel dat mijn lichaam niet onmiddellijk afstoot. Met lede ogen zie ik hoe Manu het merendeel van mijn soep binnen lepelt. Twee seconden later ben ik overgeleverd aan het hurktoilet van het restaurant. Ik kan alleen maar hopen dat deze keer mijn sandalen en broek ongeschonden uit de strijd komen.

Het kan erger. Een paar weken terug had ik tijdens een ellenlange treinreis gelijkaardige symptomen. 25 uur lang zocht mijn lichaamsvocht langs alle mogelijke gaten een uitweg. Mijn enige toevluchtsoord was een hurktoilet dat ik moest delen met 100 andere passagiers.
Als we dan met zijn allen deze reis overleefd hebben, zijn we er nog niet. De rugzak weegt door op mijn pijnlijke rug. De opdringerige tuktukchauffeurs krijgen het zwaar te verduren als ze mij lastig vallen tijdens een buikkramp. We staan nog maar aan het begin van onze queeste naar een fijne guesthouse of ik moet mijn sluitspier alweer krampachtig aanspannen. Na een aantal schamele en beschimmelde plekken stap ik een potentiële kamer binnen en voel ik me warempel thuis.

Ik mag mezelf gelukkig prijzen. Ik heb iemand die voor me klaarstaat tijdens deze moeilijke momenten. Ik heb veel respect voor solo reizigers die deze dagen alleen overleven.
Ik ben mijn man zo dankbaar. Hij staat aan mijn zijde met een nat washandje, terwijl ik de ziel uit mijn lijf kots. Hij legt de restaurant eigenaar geduldig uit dat hij het glas zal terugbrengen nadat zijn vrouw zich heeft opgewarmd aan een kopje thee. Hij gaat op zoek naar de dichtstbijzijnde apotheek en verdraagt alle kleuren en geuren die ik verspreid. Hij wrijft zachtjes over mijn rug als al mijn spieren samenkrampen. Daar, in zijn handen, ben ik thuis.

Wat mijn man niet doet, is foto’s maken terwijl ik ziek ben. Er zijn dus geen beelden voorhanden om dit ‘zieke’ verhaal te staven. Gelukkig hebben we vele ‘gezonde’ foto’s van ons thuisgevoel in Dharamsala.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Ik ben het kots-beu!.