Twee openstaande slagbomen later zitten we bij een vriendelijk uitziende emigratie ambtenaar. Hij laat ons exact 30 minuten wachten voor we een stempel in ons paspoort krijgen onder het mom van “checking online”. Ik ben echter zeker dat de enige computer in een straal van kilometers in mijn eigen rugzak zit. In die periode eist hij 100 roepies van een rijkeluisdochter om haar het land buiten te laten in haar privé taxi. Het geld glijdt makkelijk in zijn borstzakje.

Ik kijk naar de omkoping en geef geen krimp. Met ogen die wezenloos in het niets staren, alsof ik het niet zie. Zulke blik krijg ik in India dagelijks te zien. Dit land creëert op lange termijn Indiaers van iedereen. Ook van mij, weliswaar met dubbele gevoelens.

Voor vertrek had onze Rough Guide me gewaarschuwd. Eten doe je met je rechterhand, met de linker kuis je je billen schoon, de straten lopen vol met koeien en ‘ja’ of ‘neen’ knikken met je hoofd is heel verwarrend. Hieronder een lijst van 12 situaties die intussen normaal voor me zijn.

1. De universele multifunctionaliteit van krantenpapier
   Eten en boodschappen inpakken, de tafel kuisen, een aangedampte voorruit opdrogen, vliegen doodmeppen, schoenen die te groot zijn opvullen, … De lijst is eindeloos. Een nobele poging tot recyclage, al vliegt alles na gebruik steevast op de grond.
2. Voeten opheffen doe je niet
   Dit kan me mateloos irriteren. Ik zit aan het gangpad en naast me wil iemand langs. Die zal nooit de voeten over mijn knieën heffen om langs te kunnen. Hoe vol de bus gepakt zit en hoeveel moeite ik heb om mezelf opzij te draaien doet niet terzake. Zelfs een kleine rugzak in het gangpad moet verplaatst worden of mensen blijven wachten.
3. Vuil wordt verplaatst
   Hele dagen door zien we mensen borstelen op straat. Na verloop van tijd krijg ik door dat het vuil nooit wordt weggehaald. Op het perron vliegt het tussen de sporen, voor het huis naar de kant van de buurman, van de tafel in het restaurant naar de grond, later naar buiten en uiteindelijk weer naar de kant van de buurman, …. Een nutteloze cirkel van verplaatsingen.
4. Rijden doe je in rechte lijnen en met korte bochten
   We staan op de hoek van een straat aan de kant van de weg. Een auto komt uit de straat naast ons en moet voorbij. De hele straat is vrij, toch maakt hij de kortst mogelijke bocht en toetert hij omdat we in zijn weg staan. Na mijn tirade vol onbegrip en frustratie krijg ik niet meer dan de gekende wezenloze blik en een paar extra duwen op zijn toeter. Uiteindelijk ga ik voor het gemak opzij.
5. Koken met liefde voor je vak
   Een straatventer die al heel zijn leven op dezelfde plek hetzelfde hapje fabriceert, zal het eten op dezelfde zorgvuldige manier blijven kruiden en steeds even enthousiast vragen “Tasty?”. Op straat hebben we de lekkerste hapjes gegeten die we in dit land konden vinden.
6. Elk gesprek begint met “Where are you from?”
   Jammer genoeg eindigen vele gesprekken met diezelfde zin. In onze eerste weken reageerde ik steevast enthousiast, in de hoop om fijne mensen te leren kennen. Op het einde merkte ik dat ik dit soort ‘nutteloze’ gesprekken uit de weg ging. Je mist de kans op het enkele pareltje maar het vermijdt veel frustratie. Een gewoonte die ik in Nepal terug wil afleren.
7. Als de bus of trein toekomt moet je druk doen
   Ook al staan we maar met enkele personen te wachten op een lege trein, dan nog worden we onder de voet gelopen bij het opstappen. Gedrag dat we al snel zijn gaan overnemen. Ik neem de grote backpacks en Ann mag met de kleine handig overal tussen glippen om de beste plaatsen te scoren. Niet om fier op te zijn maar ik vind het moeilijk om mezelf te laten wegduwen.
8. De nationale sport is wisselgeld verzamelen
   Telkens ik niet met gepaste munt betaal krijg ik standaard de repliek “No change?”. Als ik een greintje twijfel vertoon moet ik met mijn wisselgeld op de proppen komen. Als ik het spel juist speel zal de eigenaar in alle loomte in zijn geldschuif duiken op zoek naar wat briefjes. Op een betere dag krijg ik ze zover om mijn grote coupures te wisselen bij een werknemer of collega winkelier.
9. Mannen lopen hand in hand, knuffelen en zitten bij elkaar op schoot
   Je ziet jongetjes van 7 hand in hand lopen over straat. De mooiste momenten zijn mannen van wel 97 jaar die heel hun leven samen delen en nog steeds als beste vrienden hun affectie tonen. Vrouwen hebben waarschijnlijk ook gebruiken maar die ken ik niet. Ze zijn uitgesproken afwezig in het straatbeeld en al zeker in dhaba’s, de lokale eetgelegenheden. Ik twijfel nog steeds of vrouwen in India wel eten.
10. Geheimen bestaan niet
    Op een dag was ik haastig op zoek naar een wc voor Ann die misselijk was. Plots ontstaat er een clubje rond me dat wil weten wat er aan de hand is. Dat ik geen tijd heb voor een rustig babbeltje kunnen ze niet begrijpen. Eerst moet ik de status van Ann’s darmen efficiënt samenvatten en dan pas kan ik maken dat ik weg ben.
11. Snoep is geld waard
    Als de winkelier geen wisselgeld heeft krijg je soms een reepje chocolade ipv 5 roepie en een snoepje ipv 1 roepie. De blik op het gezicht van de verkoper was heerlijk toen ik even later mijn tweede tas koffie kwam afrekenen met mijn stukje chocolade.
12. Persoonlijke ruimte bestaat niet
    Op een bankje, in de bus of bij het aanschuiven, constant voel je andere lichamen tegen je oprijden. Als ik op de bus onze iPad bovenhaal om te schrijven voel ik dadelijk een hoofd tegen mijn wang om mee te kunnen lezen. Ook hier werkt het beter om mijn energie te focussen op aanvaarding. Elke poging om ze uit mijn ‘zone’ te krijgen levert een blik vol onbegrip op, … en frustratie aan mijn kant.

Het heeft lang geduurd voor we Indiaers vonden waarmee we oprechte en fijne gesprekken hadden en die contacten zijn beperkt gebleven. Er is een generatie twintigers en dertigers die op zoek is, die graag wil begrijpen hoe de rest van de wereld in elkaar zit. Diezelfde generatie probeert zichzelf te bevrijden van ‘wat moet en hoort’ voor de familie en de cultuur, zonder die teveel te schofferen. Ik vind het zelf ook moeilijk om ‘andere’ keuzes te maken zonder mijn omgeving het gevoel te geven dat ik hen afwijs.

India heeft me veel geboden. Door de uitdagingen van het land, door de warme ontmoetingen met andere reizigers, door de heerlijke tijd met Ann, … Intussen ben ik blij om verder te gaan naar Nepal, een land dat nu al warmhartiger aanvoelt dan India.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal 12 keer normaal in India.

We gaan terug over op de orde van de dag: eten… Het nieuws wordt opgezet. De eerste verslagen in het Hindi sijpelen binnen. Uit de vertaling van het personeel begrijpen we dat het epicentrum in Nepal ligt. Het aantal doden is op dat moment te overzien. Al bij al valt het nog mee.

Na onze brunch maken we een wandeling langs de ghats van de Ganges. De fascinerende uitzichten volgen elkaar in razendsnel tempo op. We zien priesters, bedelaars, pelgrims, koeien, mensen die zich ritueel baden, kleding die gewassen wordt, kinderen die langs de waterlijn cricket spelen, jongeren die stiekem hand in hand op de stenen trappen zitten, majestueuze gebouwen,… Plots roept iemand “this way, burning ghat”. Nieuwsgierig volgen we hem en daar zien we de vuren branden. Het vuur van de crematies. Iedereen die sterft in Varansi bereikt onmiddellijk ‘moksha’, verlichting. Vele Indiaers komen naar Varanasi om er te sterven en hun as wordt uitgestrooid in de Ganges. Het is al lang verboden om een lichaam in zijn geheel te water te laten en toch worden we door ‘onze gids’ gewezen op het lichaam van een dode man. Hij vertelt dat deze man, ondanks het verbod, zal verzwaard worden met stenen en zonder verbranding aan de Ganges zal gegeven worden. Ik kijk naar het gezicht van de dode man, tot mijn verbazing doet het me weinig.

Later die avond krijgen we door dat de aarde een groter aantal slachtoffers heeft geëist dan aanvankelijk gedacht. Magere Hein is alom aanwezig vandaag.
Zelf ben ik nog nooit geconfronteerd geweest met een groot verlies, dus vergeef mij als ik bij de komende denkoefening een beetje kort door de bocht ga.

Boeddhisten krijgen poging na poging om het Nirwana te bereiken, Hindu’s blijven onophoudelijk reïncarneren, christenen streven naar een boterbriefje en rijstpap en moslims krijgen hun 77 maagden.
Is de dood echt zo verschrikkelijk? Bij het zien van de berichten uit Nepal voelen we een groot verlies, terwijl volgens de meeste religies het leven slechts een opstapje is naar ‘beter’.
Waarom heerst er dan zo’n groot verdriet bij elk sterfgeval? Omdat we op het einde van de rit ons geloof kwijtgeraken? Dat we beginnen twijfelen aan onze hemel met gouden lepels?
We huilen niet voor de dode, maar voor onszelf. We blijven achter met een groot gemis en zijn niet standvastig genoeg in ons geloof dat onze geliefde een volgende stap heeft genomen. Als we überhaupt al ergens in geloven… .

Ik heb voor mezelf nog geen betekenis kunnen geven aan ‘een leven na de dood’.
Waarschijnlijk zal ik op een dag nergens meer in geloven, tranen met tuiten huilen en mezelf afvragen ‘Waarom?’.
Tot die tijd blijf ik op regelmatige basis vijf zinnen herhalen uit een boek* van Thich Nhat Hanh. Deze medititieoefening maakt me vaak kwaad en opstandig. Toch doet de oefening me beseffen dat de dood inherent is aan het leven. Volledige aanvaarding is de enige manier. Bij elke ademhaling laat ik mijn angsten en geliefden los.
Soms denk ik de volledige reikwijdte van deze zinnen te vatten, het grotere geheel te zien, even vaak snap ik er helemaal niets van…

Ik adem in en besef dat ik oud zal worden.
Ik adem uit en besef dat ouderdom onvermijdelijk is.

Ik adem in en besef ik ooit ziek zal worden.
Ik adem uit en besef dat ziekte onvermijdelijk is.

Ik adem in en besef dat ik ooit zal sterven.
Ik adem uit en besef dat de dood onvermijdelijk is.

Ik adem in en besef dat alles wat mij dierbaar is en iedereen die ik graag heb veranderlijk is.
Ik adem uit en ik besef dat ik alles en iedereen zal moeten loslaten.

Ik adem in en besef dat ik alleen mijn handelingen en gedachten heb.
Ik adem uit en besef dat alleen mijn handelingen achterblijven.

*Wat de wereld nodig heeft
Een boeddhistische visie op het behoud van de aarde.

 

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Beven in Varanasi.

Onze wandeling op het strand, een droge oever, werd al snel wat ‘uitdagender’ over rotsblokken langs het water. Toen we over de rotsblokken niet meer verder konden (lees durfden) liepen we een trap op terug naar de weg.
De trap loopt langs een huisje (of hut) half in de rotsen ingewerkt. We klimmen verder en als we langs de open deur wandelen komt een stem ons tegemoet: “Yes, Yes, …. Come in, come in … ”
Er ontstaat twijfel. Wel binnen of niet? Terwijl ik met één been binnen sta en Ann met één been verder stapt, klinken twee andere stemmen:
“Come on in, this guy’s got the best chai you will find!”
We gaan binnen.

Daar zitten we dan. De twee laatste stemmen waren ‘Westerlingen’.
Adam kan je het best omschrijven als een Zweedse hippie met een gitaar. Hij vertelt al zingend hoe hij al een maand in Rishikesh verblijft en (on)regelmatig bij Baba op de thee (chai) komt. Julian is een Duitse student, vandaag ook voor het eerst in de woonkamer van Baba.

In de woonkamer dus … Ik kan niet rechtstaan in het huisje. Op de betonnen vloer liggen dekens om op te zitten. In het midden een enorme uitgehouwen steen die dienst doet als vuurpit. De ruimte ernaast hetzelfde, een nieuwe vuurpit en een gasfornuisje. Meer basic ga je het niet snel vinden.

Er wordt gepraat en er wordt gezongen door Adam. Baba praat Hindi en enkele woorden Engels. Het lukt Ann het beste om ermee te praten, met handen en met voeten. Baba doet zelf veel moeite om te herhalen, wat Engelse woorden te zoeken, …

Onze interpretatie gaat als volgt: hij is een 56 jarige Yogi die zijn leven wijdt aan yoga, religie en mensen rondom hem helpen. Hij heeft meer interesse in Westerlingen want Indiaërs vertrouwt hij amper. Hij leeft samen met zijn twee koeien, Ganga & Goddi. En echt waar, daar is hij zo schattig bij. Heel India loopt vol met koeien (letterlijk, … niet figuurlijk) en dit zijn de twee mooiste exemplaren die ik hier al ben tegen gekomen. In de stal (de derde en grootste ruimte van het huis) krijgen ze een dekentje om voor de warmte. Baba zingt en praat tegen Ganga & Goddi om te zorgen dat ze het naar hun zin hebben.

In de stal staat ook één bed, voor gasten. Als we problemen hebben mogen we altijd bij hem blijven slapen. “Everyday welcome!”. Het is me onduidelijk of hij zelf op het bed slaapt of in de woonkamer op de grond bij het vuur, ik vermoed het laatste.

Baba doet één ding per keer.
Praten.
Roken.
Luisteren.
Drinken.
Omkleden.
Thee zetten.
Alles krijgt zijn eigen tijd en zijn eigen aandacht.

Zo ook wordt die befaamde Chai gezet. Stap per stap. Verse gember pletten op een speciale rasp-steen. Verse melk van Ganga en Goddi aan de kook brengen. Kruiden, gember en suiker toevoegen.
Het valt me op dat er bijna niets in het huis staat, maar wat er staat weet hij perfect te vinden en heeft zijn nut. Niets meer dan nodig is en alles is ook nodig.
Als hij de thee verdeelt zie je de man zelf genieten van het gebaar te geven. Ik kan jullie verzekeren dat die heerlijk is, die chai van Baba.

Als we uiteindelijk vertrekken is de middag bijna voorbij. Die wandeling langs de Ganges maken we een andere keer wel af.

Een paar dagen later wandelen we in de buurt en gaan we terug. Er wordt weer chai gezet en ergens die middag gebeurt het volgende:

Baba: “Oh so you also do yoga. Show me something”
Omdat ik vrij lenig ben in mijn bekken breng ik mijn voeten op mijn knieën en ga in een soort van halve lotushouding zitten.
Baba: “No, no, not right. Show you, show you.”
Hij brengt zijn kleed wat naar boven, legt rustig beide voeten in zijn lenden, brengt zijn knieën van de grond en kijkt me aan: “Like this”.
Daar zit je dan, afgetoefd door een ‘oude man’… ( zoek maar eens een foto op van een lotushouding en probeer het maar eens )

We spreken af om twee dagen later samen naar een tempel te wandelen waar hij zeer trots over praat: “Nilkanth, very very best tempel!”

We nemen nog een paar vrienden mee die we hebben leren kennen en met een groepje van 6 gaan we op weg. Het blijkt een rit met de taxi in plaats van een wandeling.
We komen bij de taxi’s en er ontstaat grote verwarring: we waren vertrokken met het idee te gaan wandelen en de taxi vraagt veel te veel geld in verhouding tot die initiële mindset.
Gaan we wel, gaan we niet? Ondertussen is de groep nog gegroeid met twee Duitsers die bij de taxistand stonden. Ik word altijd wat zenuwachtig als zo’n grote groep tot een beslissing moet komen. Uiteindelijk gaan we niet.

Ik zie teleurstelling in Baba’s ogen. Ik vraag me nog steeds af of hij graag zelf naar de tempel wou of enorm graag die tempel wou laten zien aan ons. Misschien wel beiden.
Plots komt er weer vuur in zijn ogen. “Tuli, tuli” zegt hij. Dat betekent zoveel als “rustig, rustig”. We gaan wandelen naar een andere plek. Een tempeltje een vijftal kilometer verderop langs het water. Hij moet en zal ons een tempel laten zien!

De tempel blijkt een enorm vruchtbaar stukje land te zijn langs een waterval met niet veel meer dan een tweetal tenten erop. (Een van beide heeft zelfs een zonnepaneel). Als we toekomen wordt het vuur aangemaakt, krijgen we thee, hapjes, … Een klein paradijsje, niet ver van de weg, dat je enkel vindt als iemand je er heen brengt.

Naar het einde van onze wandeling terug begint Baba meer en meer te versnellen. “Need go back, … Ganga en Goddi alone.” We nemen afscheid en stoppen hem nog wat geld toe. Hij leeft van de donaties. “Tot ooit”

De man leek arm toen ik hem eerst zag, maar misschien is hij wel rijker dan ik en nog vele anderen.

Waarom zou je spreken als er niets te zeggen is?
Waarom zou je meer spullen hebben dan je gebruikt?
Waarom zou je van onderwerp veranderen als alles nog niet gezegd of bezonken is?
Waarom zou je thee maken en praten tegelijk?
Waarom zou je stoppen te doen wat je doet als er bezoek binnen komt?

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Sita Brahma Baba.

In New Delhi, een stad met meer inwoners dan heel Belgie, is er weinig rust te vinden. Alle zintuigen worden op de proef gesteld.

Horen:
Lang leve de GAS boetes, wat een heerlijkheid om in een land te leven waar je een boete kan krijgen voor ongeoorloofd claxonneren.
Voor de toneelliefhebbers onder ons: het koorwerk en de soundscapes van de vele verkopers is met momenten verbazingwekkend.

Ruiken:
Pis, kak, uitlaatgassen, vuilnis…. Idem wat betreft GAS boetes voor sluikstorten.

Zien:
Zoveel beweging van zoveel mensen en dieren. In India is er een grote kloof tussen arm en rijk. Rijk heb ik nog niet gezien, arm daarentegen… De beelden die in ons collectief geheugen zitten van misvormde en vuile bedelaars worden op mijn netvlies gebrand.

Voelen:
In het Westen bestaat er zoiets als een beleefde lichamelijke afstand die je houdt ten opzichte van een ander. Daar hebben ze in Delhi geen oren naar. Hoe kan het ook anders als je op de 2e plaats na China komt met de hoogste bevolkingsdichtheid ter wereld? Van personal space is geen sprake. Ieder vecht voor zijn vierkante meter. Ik ook trouwens… In de rij voor een metroticket krijg ik al gauw in de gaten dat als je niet met je borst tegen de rug van de vorige wachtende geplakt staat, er zich mensen tussen persen. Gelukkig ben ik niet de enige die daar niet tegen kan. Wat volgt is een lust voor ogen en oren: een hoop Indiaërs die druk gesticulerend ruzie maken. De wachtijd aan het loket gaat snel voorbij.

Proeven:
Ook mijn smaak wordt op de proef gesteld. Pikant! Wel altijd heel lekker (en nee, ik ben nog geen gefrituurde kakkerlak tegengekomen).

Dus lieve lezers, volgende keer als je je ergert aan de vele geschreven en ongeschreven regels in ons Kafkiaans landje, boek dan een enkeltje Delhi en leef je uit op de treinsporen tussen 2 perrons (want waarom zou je helemaal rond gaan, als je je hebt vergist van perron?!).

Ergens tussen deze eerste kennismaking met India en de aanval op mijn zintuigen is daar ‘Bablu.’ Eén blik op Manu en hij is verkocht. Al dansend in de bruidstoet worden we meegeloodst naar de feestzaal. ‘Eat! Drink! Please one picture?’ eindigt in een wachtrij mensen die met ons op de foto willen (en ik heb al beschreven hoe Indiaërs reageren in wachtrijen…).
Op het einde van de avond lopen Manu en Bablu hand in hand naar onze Zostel (dat is blijkbaar heel gebruikelijk onder mannen). Manu heeft er een nieuwe vriend, een broer bij.
Een geweldige afsluiter van ons Delhi avontuur.

Delhi zal nooit een rustige stad worden, maar ik kan met trots zeggen dat ik rustig en relaxt ben omgegaan met elke uitdaging (lees moeilijkheid) die het mij heeft geboden.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Bablu en de vijf zintuigen.

Keiko was één van de honden op Pantai Mas. Om eerlijk te zijn, was ze een hond waar niemand veel mee had, ze was schuchter en niet echt mooi of schattig. Ook ik ging nooit spontaan naar haar toe, om haar te aaien of met haar te spelen…
Gek hè, hoe je ook met dieren een klik kunt hebben. Hoe ook dieren uitgesloten worden, omdat ze anders zijn, omdat hun X-factor/aaibaarheidsfactor in mijn/onze ogen te wensen over laat…
Totdat je haar ziet liggen, in haar eigen uitwerpselen, tong uit de mond, snakkend naar adem…bij de laatste stuiptrekking besef je dat je in haar dood niets voor haar kunt betekenen en komt er een gevoel van spijt dat haar leven niet veel heeft betekent.

Waarom spijt? De mensen op Pantai Mas reageerden heel laconiek op haar dood. Ik kan niet plaatsen of dat komt vanuit ‘het is maar een hond’ of vanuit hun religie.
De Hindu zien het leven en tijd als een cirkel. De zon komt elke dag op, na december volgt januari, na elke winter gaan de bloemen weer bloeien… Na de dood, is er leven, een eeuwigdurende cyclus
In het Westen zien wij het leven en de tijd als een lijn. Links het verleden, rechts de toekomst en ergens daartussen sta ‘jij’ in het heden. Als de ‘deadline’ daar is, ervaar je een groot verlies… Heb je alles uit dit ene leven gehaald wat erin zat?
Bij de Hindu krijg je in het volgende leven een nieuwe kans.
Ik vind reïncarnatie een geweldig gegeven, maar om zeker te zijn heb ik besloten om elk van mijn levens te leven alsof ik maar één leven heb…

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Dag Keiko.