Nu we aan het letterlijke einde van onze trip in Argentinië zijn, vraag ik me af of mijn haat voor Argentinië niet groter is dan mijn liefde. Of die natuurlijke schoonheid mijn mentaal ongemak waard is?
Er is ‘iets’ in de cultuur van dit land waar ik me lastig bij voel. Het lastigste vind ik nog dat ik er amper in slaag om de vinger op dat ‘iets’ te leggen.

Een voorbeeld. De hele Argentijnse keuken is eenzijdig en suïcidaal vettig! Over een territorium zo groot als West Europa is er een volledige afwezigheid van afwisseling. Menukaarten bestaan standaard uit: Vlees dat op de barbeque is gebakken, Milanesas, Napolitanas, pastas en pizza’s. Napolitanas komen neer op vlees met een schel kaas, een schel hesp en een ei erboven op gekwakt. Milanesas zijn zo simpel als een schnitzel van kip. Van de pasta krijgen Italiaanse immigranten een hartaanval en de pizza’s worden gemaakt op basis van een soort pistolet van 30 cm diameter waarover een halve kilo harde industriële kaas wordt gesmolten.

Ik vind het eten niks, maar daar gaat het me niet over. Waar ik over val is dat er mij in elk gesprek wordt gevraagd wat ik van het geweldige Argentijnse eten vind! Ik ga die zin extra ontleden! Er wordt me niet gevraagd wat ik van het eten vind, er wordt me gevraagd wat ik van het geweldige Argentijnse eten vind. In mijn hoofd wordt er geen vraag gesteld, maar een mededeling gedaan. Daarbij wordt me elke kans ontnomen om te kunnen reageren. Ik zou ook nooit kunnen reageren want de hele bevolking lijkt geen enkel referentiekader te hebben om te begrijpen dat een keuken er ook nog anders kan uitzien dan de Argentijnse keuken die ze kennen.

Mijn hele frustratie wordt niet enkel getriggerd via eten. De keren dat we er in slagen om een gesprek aan te knopen gaat het bijna altijd over kinderen en familie. Als Ann of ik delen dat wij kiezen voor een leven zonder kinderen komt er standaard geen reactie. Ik heb het niet over een ongemakkelijke stilte omdat iemand niet weet hoe te reageren. Het wordt letterlijk niet gehoord omdat de toeschouwer niet kan begrijpen dat iemand ooit zou kunnen kiezen voor een leven zonder kinderen.

De Argentijnse munt heeft al jaren ‘last’ van inflatie en devaluatie op de internationale markt. Collectief wordt hier door het hele land over geklaagd. Ik kijk rond en denk bij mezelf ‘hoe kan het ook anders’. Het is me op 6 maanden tijd in het hele land één keer gelukt om geld uit de muur te halen, aan de grens wordt 50% invoertaks gerekend en betalen met een creditcard betekent dat je 10 minuten lang administratie aan het afhandelen bent. Het wordt letterlijk onmogelijk gemaakt om geld uit te geven.

Ik vind het ergerlijk dat elke Argentijn zijn eigen cultuur verheerlijkt en mij daarnaast de indruk geeft geen enkel inzicht te hebben in een alternatief. Hoe kan je ooit iets verheerlijken als je zelfs niet beseft dat er ook nog iets anders bestaat?

Snap je wat ik bedoel? Dan mag je het me uitleggen want ik snap het zelf niet!

Ik vermoed dat dit hele land een aantal waarden hoog in het vaandel draagt, die aan ander uiterste staan dan mijn eigen kern.
Een land met zo weinig variatie in gedrag, voeding, gebruiken, …. noem ik ’té traditioneel’. Zelf geloof ik dat mensen pas gelukkig kunnen zijn als ze zich in vraag stellen. Alleen dan ontstaat creativiteit en kan je iets bijleren. Alleen zo zorg je ervoor dat je niet dag na dag in dezelfde valkuilen trapt.
Een land dat constant communiceert met overdadig subjectieve termen, slogans en uitspraken, … noem ik fake. Ik geloof dat mensen pas gelukkig kunnen zijn als ze het verschil zien tussen de feitelijke realiteit en hun subjectieve gevoelens.

Ik ben er niet fier op, dat ik kwaad wordt omdat ik in aanraking kom met mensen die ‘anders’ zijn dan ik. Dat noem ik gepolariseerd, eenzijdig en onverdraagzaam. Ik wil mezelf graag zien als iemand die evenwicht en aanvaarding nastreeft. Blijkbaar heb ik nog heel wat te leren op deze vlakken! En dat doet me pijn.

Ondertussen zijn we tot het einde van de wereld geraakt en daarmee is de tijd aangebroken om ons om te draaien en huiswaarts te keren. De datum is gekend. Op 12 mei staan we weer in België.

Moest je ooit twijfelen om naar Argentinië op reis te gaan. Doen! De natuur is ongezien en je hebt nog nooit zo’n goeie barbecue gegeten!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Naar het einde van de wereld en terug.

Bij die hele stroom beelden droom ik weg. “Wat moet het fijn geweest zijn om niet te weten”! Om antwoorden te zoeken in abstracte droomwerelden.

Een tijd zonder internet, zonder smartphones, zonder Google en Wikipedia. Als je iets ziet dat je niet kent kan je zelf een antwoord bij elkaar dromen. Of op onderzoek gaan. Of een brief schrijven naar iemand ver weg om dan een maand op een antwoord te wachten.

“Het niet weten”, dat is een gevoel dat ik niet meer ken. Ik wil niet beweren dat ik alles weet, maar als ik iets niet weet heb ik altijd een aanknopingspunt. Onze wetenschappers hebben de meeste vraagstukken opgelost. En de vragen waar ze zich nu mee bezighouden stelt een gewone mens zich niet. Denk maar aan kwantumfysica.
Zolang ik verbonden ben met het internet heb ik het gevoel dat alle kennis beschikbaar is. Google is steeds mijn vriend! Ik kan geen vraag meer verzinnen waarop hij het antwoord niet kent.

Terwijl ik verder door het museum wandel mijmer ik verder weg. Ik word jaloers op die 20ste eeuwse onwetendheid. Op de ruimte die er was voor kinderlijke fantasie en surrealistische dromen. Op een tijd waarin je niet voor alles wat je doet een goede uitleg moet hebben.

Ik vraag me af of “meer weten” zorgt voor minder vrijheid? Of meer kunnen zorgt voor meer druk? Of meer kennis zorgt voor minder creativiteit?

Dan komt de honger op. We verlaten het museum en ik grijp naar mijn smartphone. Niet veel later zitten we te genieten in het lekkerste restaurantje van de buurt. Met dank aan Google!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Mijmeren naar onwetendheid.

Net daar ligt vaak een python van een adder onder het gras. Zelf als je als kunstenaar een waardevol idee hebt, is het niet makkelijk om je te laten uitbetalen.
Administratief gezien is het een zootje. De opties zijn legio: kleine vergoedingsregeling voor de kunstenaar (KVR), interim, SBK, vrijwilligersvergoeding of toch maar zelfstandige worden, verdoken werkloosheid binnen het kunstenaarsstatuut, BTW aanrekenen of geen BTW aanrekenen, via een VZW werken of niet, … Met mijn bedrijfservaring slaag ik erin om de regels te snappen maar om de 6 maanden ga ik twijfelen en moet ik opnieuw een wettekst lezen.

De activiteit die veel performers erbij nemen om hun ‘loon’ te vervolledigen is lesgeven. Met Muzische Workshops werken we samen met meer dan 40 freelance artiest-docenten. We kiezen ervoor om met alles ‘in orde’ te zijn.
Lesgeven wordt niet beschouwd als een artistieke praktijk (dansen, acteren, zingen, …). Je mag geen KVR gebruiken om docenten uit te betalen. Vele organisaties doen het wel, wij niet. Een vrijwilligersvergoeding is ook geen optie. Daarmee kan je mensen geen eerlijk loon betalen. Dat verdient toch iedereen, een correct loon naar werken?

We krijgen een aanvraag van een stad in Vlaanderen. Ze zijn op zoek naar een docent om een lessenreeks theater te organiseren. Nadat ik een voorstel stuur krijg ik als antwoord dat onze activiteiten waarschijnlijk niet parallel lopen. Ze zoeken een docent die de reeks komt geven voor een vrijwilligersvergoeding van 25€.

De overheid biedt zijn burgers een cursus theater aan en betaalt zijn personeel (de theaterdocent) minder dan het minimumloon. Ik vind het moeilijk! Het ruikt naar zwartwerk! Om nog maar te zwijgen van het foute signaal dat kunst geen waarde heeft en hoogstens een vrijetijdsbesteding is.

Gelukkig heb ik geleerd om te ademen. Om even stil te staan en niet dadelijk deze tirade terug te zenden.
Ik duw alsnog op Reply en laat weten dat ik hen inderdaad niet kan helpen.
Ik werk enkel samen met professionals, niet met vrijwilligers!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Zwartwerk aan de overheid.

Toen we 3 jaar terug ‘op reis’ vertrokken was het logisch om een blog te starten. Zo blijven we in contact met familie en vrienden.
Al gauw merken we dat onze verhalen gesmaakt worden. Zelfs als een artikel het slecht doet, wordt het meer dan 100 keer gelezen. Het gevoel van succes stimuleert ons om meer en beter te schrijven. We stellen ons als doel om geen typische reisverslagen te brengen. We vertellen over onze uitdagingen en ons wereldbeeld. Vooral India is een zeer vruchtbare bron van ‘materiaal’.

De laatste maanden zijn we vaker aan het werk dan op reis. We verblijven in landen die ver van uitdagend zijn. Tijd maken om te schrijven is een grote uitdaging. Als je in Italië of in Engeland over straat wandelt gebeurt er zelden iets echt onverwacht. Ik kan vertellen dat ik meer en meer obese kinderen in het straatbeeld zie, maar dat zien jullie zelf ook. Of dat er toch echt een probleem is met onze over-consumptie, maar daar doen we allemaal aan mee. Of ik kan (nog eens) schrijven over hoe uitdagend het is om onze logies te regelen. Ik vrees dat ik dan al schrijvend in slaap val.

Tijdens één van onze wandelingen komt de vraag naar boven. Moeten we er mee stoppen?
Terwijl we van het Engelse heuvellandschap genieten denken we hardop na. We overlopen waarom we zijn gestart met bloggen, wat we geleerd hebben, wat we uitdagend vonden, wat we leuk vinden en wat we bereikt hebben. Als we geen voldoening meer vinden moeten we stoppen! Of … van onderwerp veranderen? Maar wat dan?

Zowel Ann als ik zijn mensen die handelen. We durven keuzes te maken. Als een situatie niet goed voelt moet je iets veranderen. Daar staan we voor en dat is waar deze blog over zal gaan. Over de keuzes die we maken en hoe we tot die keuzes komen. Net als deze keuze, om het thema van deze blog te veranderen.
Ik ben benieuwd waar dat naartoe gaat. Hopelijk voelt het terug beter om te schrijven.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Het einde van deze blog.

Als kind voelde ik me de koning te rijk tijdens een danskamp. ’s Ochtends ballet, ’s middags hiphop, de volgende dag moderne dans en tapdans…
Deze kinderen worden door hun ouders gedropt bij de dichtsbijzijnde en goedkoopste opvang. Of het nu een dans-, voetbal- of taalkamp is, het maakt niet uit. De ouders gaan uit werken en iemand moet op de kinderen passen. In dit geval ben ik babysitter van dienst.

Het lukt me om de kids te enthousiasmeren om een tweetal uur per dag te dansen. De overige drie uur spelen we (dans)spelletjes, we knutselen, kijken een film, …

We verwachten veel van onszelf. En een bloeiende carrière, liefdevolle ouders zijn, een gevuld sociaal leven, gezond en fit blijven, …
Ik heb zelf geen kinderen. Ik besef dat ik de opsomming nooit zou kunnen combineren. Ik weet dat vele ouders hiermee struggelen. Daarom probeer ik tijdens het kamp elk kind de aandacht te geven die het nodig heeft. Ik schiet schromelijk tekort.
Mijn hart breekt als ik een jongen zie die te braaf is om rebelleren. Hij danst mee uit beleefdheid, maar beleeft er weinig plezier aan. De kinderen die wel willen dansen komen ook niet aan hun trekken. Het is elk moment wikken en wegen; “Wat heeft de meerderheid van de groep nu nodig?”. Het kost me al mijn energie.

Gelukkig kom ik elke avond thuis in een warm nest in Wattripont. Ik logeer bij de ouders van een vriendin. Bij hen kan ik elke avond mijn verhaal kwijt. Zij geven mij de aandacht die ik nodig om de volgende dag aan de kids uit te delen!

Op het einde van de week organiseren we een dansshow voor de ouders. Op voorhand kriebelen de buikjes van de zenuwen, daarna stralen de kinderen tijdens hun dans. Ik ben zo trots op hen!
Eén meisje komt met tranen in haar ogen naar mij toe “Mijn papa is er niet”. Zij moet nog tot 18u in de opvang…

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Kinderperikelen.

Na korte tussenstops in Pisa en Firenze arriveren Manu en ik in Arezzo voor een Physical Theatre Intensive Course. De Academia dell’Arte is 3 weken onze thuis. Bij het avondeten ontmoeten we onze medestudenten. Gillende Amerikaanse tieners die voor het eerst voet op Europese bodem zetten.

Italië is de bakermat van de Commedia dell’Arte en toch zijn we in een Amerikaans Instituut terecht gekomen. Hoe dat is kunnen gebeuren blijft een raadsel.

De eerste dagen lijken de verschillen vooral leeftijdsgebonden.
De gesprekken gaan razendsnel. De woorden die ik opvang zijn: youtube, spoiler, teaser, amazing, facebook, show, oh my god, movie, instagram en awesome.
Om de drie minuten gilt er iemand. Ze zijn bang van elk insect en hebben nog nooit een abrikoos, nectarine of kiwi gegeten. Regelmatig barsten ze in zingen uit. Ik ben in een musical beland en ik ken de nummers niet.

De kinders (zoals we ze stiekem noemen) hebben 3 favoriete avondactiviteiten.
In de stad “gelato” eten.
Zichzelf stomdronken zuipen. Volgens de Europese wetgeving zijn ze daar oud genoeg voor.
In de gemeenschappelijke ruimte hangen met een telefoon in de hand. De ene zegt “look at this movie on youtube”, de andere antwoordt “yes cool, but look at this”.

In de tweede week begint het ons te dagen dat de verschillen ook cultuurgebonden zijn.
Fysiek contact wordt gemeden, niet evident tijdens de lessen contactimprovisatie.
Met verbazing stellen ze vast dat ze zweten. Nog erger is het zweet van een ander op je lichaam.
“Safety” is de norm. We moeten ons veilig voelen tijdens de lessen, vooral binnen onze comfortzone blijven.

Theatre is Life. Life isn’t safe, get the fuck over it!

Het doet deugd dat we in de derde week nader tot elkaar groeien. De gesprekken worden rustiger en krijgen meer diepgang. Achter elke gillende tiener schuilt een intelligente en zoekende jongere. Als we op het einde van de week afscheid nemen, ga ik graag in op de uitnodigingen om ooit op bezoek te komen in de US.

Jammer genoeg is de oppervlakkigheid ook terug te vinden in de theater lessen.
We doen oefening na oefening zonder verdieping. Staan nooit langer dan 2 minuten ergens bij stil. Als ik toch eens de tijd neem voor een fysieke transformatie, duurt het te lang voor de docent. Hij gaat voordoen hoe het moet.
Interessante inhoud is niet van de kwestie. Alles moet snel, snel, snel en vooral ‘awesome’ zijn.

Theatre is Life. Life isn’t always awesome, get the fuck over it!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal USA meets Italy.

Later op de dag verschijnen er verschrikkelijke berichten op Facebook. België is getroffen in zijn hart. Gelukkig krijg ik snel bericht dat familie en vrienden ongedeerd zijn.
Daar zit ik dan, in mijn strandstoel op een paradijselijk eiland te staren naar een helderblauwe zee. Met een cocktail in de hand beklaag ik al huilend mezelf en mijn theaterprojectje. Thuis verliezen ouders hun kinderen en kinderen hun ouders.

En toch, zou de wereld geen leukere plek zijn als meer mensen wat theater willen maken? Als we allen samen dansen op klanken uit de hele wereld?
Als een mens zichzelf wil ontplooien in plaats van anderen in een strak keurslijf duwen?

’s Avonds kijken we naar “PK”. Een Indiase film, gedeeltelijk in België opgenomen. In het begin denk ik ‘waar gaat dit naartoe?’. Dan dringt het concept tot me door. De mensheid wordt bekeken door de ogen van een buitenstaander. De absurditeit van geld, liegen en religie passeren allemaal de revue.
“There are 2 Gods. The One who created us and the one we created. That last one killed a friend of mine today.” Als PK dit zegt rollen de tranen alweer over mijn wangen.

De boodschap van de regisseur knalt harder binnen dan bommen.
We hebben een keuze. Samen een nieuwe wereld creëren of samen de oude kapot maken.
Ik zal projecten blijven indienen. Ik zal voorstellingen blijven maken. Ik zal blijven schrijven, blijven dansen en lesgeven. Ik zal op mijn manier blijven creëren.
Ik zal ook treuren. Treuren om alle slachtoffers. Om alle dromen die nooit werkelijkheid worden om wille van angst.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Tranen voor de wereld.

Alle gebruiken worden vastgelegd in strikte wetten en regels. Zo blijft het geheel voorspelbaar en kan deze perfectie blijven voortbestaan. Uit dankbaarheid voor dit luxueuze leven houdt elke burger zich braaf aan de afspraken. De sociale controle die volgt is efficiënter dan de camera’s van Big Brother.

Ik ben niet in de toekomst, ik ben in Singapore. Ann en ik zijn hier voor een theater festival. Het is tijd om onze artistieke batterijen op te laden. Terwijl we door het centrum van de stad kuieren worden we overdonderd door de hoeveelheid musea, theaters en danszalen. De stad lijkt doordrongen van artistieke invloeden. En toch.

Ik mis iets. Al die prachtige gebouwen voelen leeg. Net als de mensen die er doorheen wandelen.
Twee gesprekken brengen me duidelijkheid. De laatste decennia werd enkel geïnvesteerd in wetenschappelijke opleidingen, daar kan je geld mee verdienen. Nu de economie nood heeft aan creativiteit worden er theaters en kunstscholen gebouwd. Alleen laat artistieke bezieling zich niet zo makkelijk uitplannen door een architect.

Op onze laatste dag bezoeken we de tentoonstelling “The Future of Us”. Een propagandistische versie van het “Huis van de Toekomst”. In een witte dome wordt een 360˚ projectiefilm getoond van de Singaporese toekomst visie. Het perfecte werk, de perfecte woonst, de perfecte gezondheidszorg, de perfecte opleiding, …. Alle materiële noden komen aan bod. En ook hier mis ik iets.

Wat ben je later met dat perfecte huis, als er geen ziel in zit?

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Onze Toekomst.

In het begin lees ik dit ‘zelfhulpboek voor geblokkeerde artiesten’ vanop een afstand. Ik gniffel om de karikaturale situaties en personages die de schrijfster aanhaalt om geblokkeerde artiesten te duiden. Mezelf erin herkennen doe ik uiteraard niet.
‘Ann Willemsen, een geblokkeerde artieste, laat me niet lachen …’
Tijdens de vele meditatiesessies in onze yoga opleiding krijg ik het ene na het andere idee. Mijn innerlijke creatieve bron stroomt onophoudelijk. Toch blijf ik geïntrigeerd lezen.
Bij hoofdstuk 7 “Een gevoel van verbinding terugvinden” kom ik tot het pijnlijke besef dat de alinea over perfectie mij heel bekend voorkomt. Bij alles wat ik onderneem streef ik perfectie na. De perfecte flyer voor de perfecte voorstelling in de perfecte setting met de perfecte afterparty… Doodmoe word ik van mezelf. Alles wil ik tot in de puntjes uitwerken, elk detail moet kloppen, om vervolgens met lede ogen toe te zien dat alles anders loopt dan verwacht en/of het publiek mijn toewijding niet opmerkt. Een teleurstelling maskeer ik met “volgende keer (nog) beter”.

Julia leert mij dat perfectionisme een weigering is om jezelf voorwaarts te laten gaan. Door mezelf te verliezen in details, ga ik risico’s en de pijn die ermee gepaard kan gaan uit de weg.
Ik hoef niet ver te graven of er komen herinneringen boven die duidelijk het mechanisme van blokkerend perfectionisme illustreren. Zoals zeer recent:

Manu en ik fantaseren al langer over een theaterworkshop in India. We stellen het steeds uit omdat het zoveel werk lijkt. Een perfecte marketingstrategie lanceren om de perfecte mensen te lokken naar de perfecte workshop in een perfecte werkruimte…
Toevallig komen we voorbij OneNest Xperience Center, een guesthouse met verschillende geschikte werkruimtes. Ezik, de eigenaar is helemaal te vinden voor ons concept in zijn ‘huis’.
We gaan ervoor! We ontwerpen de perfecte affiche, maar reeds tijdens het ophangen ervan komen de eerste twijfels. Is het lettertype groot genoeg, is de omschrijving niet te vaag, is er interesse voor theater in dit yogalandschap, …?

Tien minuten voor aanvang van de eerste workshop zijn er amper twee deelnemers. Ik heb klamme handen, een zeurende hoofdpijn en een trillerig lichaam. Ik wacht bang af of er meer mensen komen opdagen. Bang voor weer een teleurstelling, bang dat het weer niet goed genoeg is, … Eindelijk durf ik toe te geven dat ik een geblokkeerd artiest ben. Ik heb meer dan genoeg creatieve ideeën, maar het verleden heeft een verlammend effect op de uitvoering ervan.
‘Wie niets doet, kan niets verkeerd doen.’

Tien minuten later zijn we nog altijd maar met z’n zessen. Maar goed, this is India… Nog eens 10 minuten later staan er 11 mensen op de vloer en ben ik de koning te rijk. Ik voel dankbaarheid en opluchting. Ik kan weer vrijuit ademen. Wat een succes!
De volgende dag krijgen Manu en ik woorden omdat we allebei het perfecte vervolg op de workshop willen voorbereiden. Blijkbaar liggen onze ideeën wat uit elkaar. Gelukkig geraken we eruit, maar waar blijven de mensen? De tweede dag komen er slechts vier deelnemers opdagen. We zijn genoodzaakt om onze perfecte voorbereiding overboord te gooien en improviseren een nieuw plan.
We zijn blij met ons werk. Toch hebben we beiden barstende hoofdpijn na afloop. Onze drang naar perfectionisme nekt ons letterlijk.

The Artist’s Way suggereert dat ik mijn gevoel van verbinding met het universum terug in ere moet stellen. Als ik iets vraag, zal het universum mijn droom ondersteunen. Ik moet meer vertrouwen hebben. Ik moet een slechte artiest durven zijn. Elk risico is de moeite, ongeacht het resultaat.
‘Allow things to happen, instead of making them happen.’

Wanneer Manu en ik nabespreken (uiteraard doen wij een uitgebreide debriefing), concludeer ik dat het jammer is dat we zolang gewacht hebben. We leren meer door te doen, niet door het perfect te willen doen.

Intussen begin ik te geloven in mijn verbinding met het universum.
Ik vroeg al langer een ruimte om aan een nieuwe voorstelling te werken. Bij OneNest vinden we zowel onderdak, een keuken als een repetitiezaal tegen een belachelijk lage prijs. 9 repetities lang geven Manu en ik onze creativiteit alle ruimte.
Ik wou graag yogalessen geven, maar liet het plan varen. Ik had geen zin om het hele gehucht wederom vol affiches te hangen. Plots wandelen enkele meiden OneNest binnen met de vraag of er yoga is. De volgende dag starten onze eerste lessen. De meisjes zijn een geweldig promoteam en dagelijks dienen nieuwe leerlingen zich aan.
En dan de kers op de taart: één van onze deelnemers wil graag privé dansles volgen. Even twijfel ik, want ik had mezelf wat rust beloofd. Uiteindelijk blijkt Ola één van mijn meest gemotiveerde leerlingen ooit.

Onze dagen in OneNest staan bol van de creativiteit. De blokkade is (voorlopig) opgeheven.

Bedankt Universum!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal The Artist’s Way.