Als yoga docente ben ik maar al te bekend met het eerste beginsel uit de yogafilosofie: ‘Ahimsa’ oftewel ‘geweldloos’ door het leven gaan. Geweldloosheid wordt breed geïnterpreteerd en omvat ook onthouding van geweld tegen dieren. Telkens je een dier verorbert moet er immers iemand een dier de doodslag toebrengen.
Daarnaast verdiep ik mij sinds kort in de relatie tussen voedsel en gezondheid. De medische literatuur is duidelijk: consumptie van dierlijke producten heeft een nefaste impact op onze gezondheid als mens.
Ik kan ook niet langer negeren dat de totale uitstoot van CO2 door de vleesverwerkingsindustrie groter is dan de globale uitstoot van de transportindustrie.

Dit alles deed mij in november 2018 besluiten om vegetariër te worden. In totaal ging ik toen 27 dagen als vegetariër door het leven.
Ik was alleen in Buenos Aires toen ik die beslissing nam. Manu was op Vipassana retraite. Ik kookte meestal voor mezelf met veel groenten. Als ik toch eens uit eten ging, was er in de wereldstad Buenos Aires keuze genoeg om lekker vegetarisch te eten. Daarna was het mijn beurt om me terug te trekken in het Vipassana centrum. Ook daar was vegetarisch eten de norm. Het ging mij goed af en ik miste het vlees niet.
Tot we vertrokken richting Uruguay. In Colonia del Sacramento hadden we geen keuken ter beschikking. In de hele stad zijn er amper vegetarische alternatieven te vinden. Drie dagen na elkaar kreeg ik smakeloze gerechten voorgeschoteld. Op de vierde dag beland ik in een mega shopping center en ben ik gebroken. De food court bestond uit de ene fastfood keten na de andere.
Ik wil echt mijn best doen om te kiezen voor mijn gezondheid en de gezondheid van onze planeet, maar het lijkt alsof er niemand mee werkt …

Sindsdien eten we ‘thuis’ vegetarisch. Enkel op restaurant eten we nog vlees of vis, bij gebrek aan smakelijk alternatieven in Zuid-Amerika.
Ik was van plan om dit systeem te behouden bij onze terugkeer in België. Tot vorige week zondag een documentaire voor een keerpunt zorgde.

We arriveren in Toronto en na één dag zijn we beiden ziek. Verkouden, keelpijn, snot, hoesten, … . Alles erop en eraan. Toch negeren we onze ziekte. Manu verjaart en ik heb allerlei leuke dingen gepland. Gewapend met zakdoeken, keelpastilles en hoestsiroop verkennen we door weer en wind de stad.
We houden dit een paar dagen vol, maar op Paaszondag, Manu’s verjaardag, komen we er niet onderuit. De ziekte wordt erger en we zijn doodmoe. Die avond heb ik gereserveerd in een leuk restaurantje. Om die reservatie te halen, moeten we overdag rusten. We planten ons in de zetel en ik zet de documentaire “Earthlings” op.

De film is van 2006. Ik kan alleen maar hopen dat er in de laatste jaren veel veranderd is in positieve zin. Ik kan alleen maar hopen dat de beelden die ik zie niet de norm zijn. Dat het wantoestanden zijn die slechts heel uitzonderlijk voorvallen. Ik kan alleen maar hopen dit alleen gebeurt in Noord-Amerika, dat zulke excessen niet mogelijk zijn in Europa. Ik kan hopen zoveel ik wil, maar elk beeld dat ik zie was ooit werkelijkheid en daar wil en kan ik niet langer aan meewerken. Regelmatig rollen er tranen over mijn wangen bij het zien van zoveel (dieren)leed.
Ik vind geen excuses meer. Mijn besluit staat vast! In Toronto zijn er in tegenstelling tot Zuid-Amerika genoeg mogelijkheden om lekker en vegetarisch te eten.

Manu zijn verjaardagsdiner is mijn afscheidsdiner van vlees en vis. Ik geniet nog een laatste keer van de volle smaken die ik voorgeschoteld krijg en sinds Paasmaandag is het officieel! Ik ben vegetariër!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Ik word vegetariër.

Niet zo lang geleden kwamen we 2 Belgen tegen. Wat een verademing om diezelfde uitspraak te horen, met een andere nuance!
Op basis van hun uiterlijk en het gesprek schat ik dat het echtpaar midden 60 is. Ze gaan elk jaar een dikke maand op reis, want… ‘Het is nu dat je het moet doen! Niet als je oud en versleten bent!’
Wat een heerlijke uitspraak als je de 60 gepasseerd bent!
Sindsdien grappen Manu en ik te pas en te onpas: ‘Het is nu dat we het moeten doen, hé schat!’

In de tijd die volgt evolueert deze uitspraak van grap tot levensmotto.

Terwijl we onze hele reis richting Ushuaia uitstippelen, vragen we ons af wat we erna gaan we doen. We hebben immers nog een dikke maand te vullen tussen Ushuaia en de job die Manu in de States heeft aangenomen.
Zullen we nog verder gaan dan Ushuaia? Gaan we op cruise naar Antarctica?
Uiteraard, want … het is nu dat je het moet doen! Als blijkt dat een 2weekse cruise 10.000 dollar per persoon kost, besluiten we dat het toch niet nu is dat we dit moeten doen.
Naar waar trekken we dan? We hebben alle interessante plekken tussen Ushuaia en Santiago al gezien. Onze eerst volgende stop is dus Santiago. Vanaf daar kunnen we het noorden van Chili bezoeken, of naar Peru, of we vliegen naar Costa Rica, of …

Plots valt ons oog op het Paaseiland. Deze mythische plek spreekt ons direct aan. Een eiland in het midden van de Stille Oceaan en toevallig enkel bereikbaar met een vlucht vanaf Santiago. Dus … het is nu dat we het moeten doen!
Enthousiast beginnen we te plannen. Wederom blijkt dat een tripje naar Easter Island een kostelijke bedoening is.
De vlucht is duur, de accommodatie is duur, het ticket voor het nationale park is duur, de supermarkten zijn belachelijk duur, de restaurants zijn onbetaalbaar duur, …
Ik wil het hele plan laten varen, maar Manu bijt zich vast: ‘Ik denk niet dat we nog snel richting Santiago komen. Het is echt wel nu dat we het moeten doen!’
Manu vindt ons zowaar een relatief goedkope vlucht. Ik stort mij op Airbnb en spot een relatief goedkope guesthouse.
Wanneer het eindelijk zover is proppen we onze rugzakken vol met rijst, groenten, kaas, confituur, koffie, thee, koekjes, chocolade en veel meer. We mogen elk 23 kilo meenemen op de vlucht en we maken daar dankbaar gebruik van.
Aangekomen op Easter Island worden we opgewacht aan de luchthaven. Onze chauffeur hangt ons een bloemenkrans rond de nek. Tja, relatief goedkoop is nog steeds niet goedkoop uiteraard.

Wanneer ik de volgende dag voor het eerst de beroemde Moai aanschouw krijg ik tranen in mijn ogen. Bij elke uitstap vergapen we ons aan de rijkdom die Isla Pascua te bieden heeft. We genieten van de waanzinnige natuur, de propere lucht, de rust die ondanks het toerisme overal te vinden is én onze huisbereide maaltijden.

Ik ben zo dankbaar dat we dit nu doen! Easter Island is één van de meeste bijzondere plekken waar ik ooit al ben geweest.

Als je ooit twijfelt of je iets al dan niet moet doen, onthoud dan … dat het verdorie nu is dat je het moet doen!!!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Het is nu dat je het moet doen.

We leven nu al meer dan 4 jaar uit onze rugzak en dat begint door te wegen. Toen we toekwamen in ons appartement heb ik meteen alles uitgepakt en een vast plaatsje gegeven. Het voelt bevrijdend om niet elke dag in mijn rugzak te moeten graaien op zoek naar die ene T-shirt die net onderaan blijkt te zitten. Ik kan er gerust op zijn dat mijn shampoo niet weer uitloopt in mijn toiletzak. Mijn schoenen krijgen tijd om te luchten, zodat niet alles naar zweetvoeten stinkt.
Het is werkelijk zalig om niet om de drie dagen alles weer te moeten inpakken en weg te wezen.

Intussen heb ik ook de buurt leren kennen. Ik weet perfect waar ik moet zijn voor lekkere groenten, volkoren brood en veganistische paprikapasta. We hebben een vast restaurantje waar we één keer per week gaan eten. Het is een opluchting om niet elke keer opnieuw een heel dorp te doorkruisen op zoek naar de maaltijd met de beste prijs-kwaliteit verhouding. We weten hoe laat Happy Hour begint in ons stamcafé, zodat we voordelig kunnen genieten van een Pisco Sour. Santiago heeft een uitgebreid metronetwerk dat ons tot in elke uithoek van de stad brengt. Geen enkele keer ben ik de weg kwijt in deze stad waar ik mij thuis voel.

We hebben op korte tijd een vaste routine gecreëerd. Om half acht gaat de wekker, daarna is er tijd voor yoga en meditatie. Als ontbijt eten we havermoutpap met fruit. Dan werken we tot de lunch. Die serveer ik op het balkon met salade en zelf gemaakte soep. We werken verder tot vijf uur om daarna te gaan fitnessen of te zwemmen op het hoogste verdiep van het appartementsgebouw. Na dit sportief intermezzo genieten we van een aperitiefje op het balkon met fenomenaal uitzicht, waarna ik een heerlijke vegetarische maaltijd op tafel tover. We buiken uit met een serie op Netflix en tegen elf uur gaan we slapen.
Twee tot drie dagen per week breken we deze routine en bezoeken we één van de vele musea, parken en wijken die Santiago rijk is.

Mijn hele leven al heb ik een hartsgrondige hekel aan routine en structuur. Aan altijd maar hetzelfde doen, eten, drinken, … Nooit heb ik een vast job gehad, ik was ervan overtuigd dat ik zou doodgaan van verveling. Ik doorkruiste België én Nederland als onvermoeibare freelancer. Daarna doorkruiste ik verschillende continenten als onvermoeibare wereldreiziger en digital nomad.

Nu, na meer dan 4 jaar reizen, ben ik oververmoeid. Ik verlang naar routine en naar vastigheid. Ik heb geen zin meer om telkens opnieuw alles uit te zoeken. Waar ga ik slapen, wat ga ik eten, waar hang ik mijn handdoek, hoe geraak ik van A naar B, hoeveel mag dat kosten, geef ik een hand of een kus, …

En toch is dat laatste wat we de komende 2 maanden gaan doen. We hebben een route van 2 maanden uitgestippeld. Onze reis overbrugt duizenden kilometers tussen Santiago en Ushuaia.
We gaan weer uit onze rugzak leven met stinkende schoenen en natte toiletzakken. In Argentinië ga ik mij noodgedwongen weer volproppen met vlees en zal ik moeten smeken voor een beetje salade. Er zal niet overal plek zijn om yoga te doen, laat staan de rust om te mediteren. We zullen aan een moordend tempo moeten werken om toch genoeg tijd te hebben om ook den toerist uit te hangen. Elke routine zal de komende maanden zoek zijn.

Maar we gaan ook genieten van de natuurpracht die Chili en Argentinië te bieden hebben. We De ongerepte natuur van Patagonië wacht op ons. Uiteraard zal de wereldberoemde gletsjer Perito Moreno niet ontbreken op onze trip. We gaan naar pinguïns kijken op Isla de Margarita. We gaan naar het einde van de wereld in Ushuaia. En tenslotte vliegen we naar het midden van de Pacific Ocean om de Moai beelden op de Paaseilanden in levende lijve te zien.

Het voelt alsof we er nog een laatste keer keihard tegenaan gaan alvorens we richting België komen om te settelen. Wie weet ga ik binnen een paar jaar toch weer verlangen naar leven uit mijn rugzak?

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Leven uit mijn rugzak.

Het komt niet zo vaak voor dat we elkaar een paar dagen niet zien. Ik ben eens alleen in Engeland achterbleven tijdens een housesit, terwijl Manu voor het werk naar Hongarije ging. Toen was er wel elke dag minstens 1 telefoontje.
“Hoe was je dag?” Waarop een uitgebreid gesprek volgde met details over onder meer onze slaap, stoelgang, het werk en veel meer.
Nu is Manu op stilte retraite in een Vipassana centrum en is er geen communicatie mogelijk. Geen dagelijks telefoontje.
Ik vind het verschrikkelijk dat ik niet weet hoe het met hem gaat. Hoe voelt hij zich? Lukt dat mediteren een beetje? Hoe is het eten daar? Kan hij wel slapen? Mist hij mij ook? …

In Engeland had ik tenminste nog 2 honden, 1 kat, 2 cavia’s en 3 schildpadden om tegen te praten, om mijn dagelijkse beslommeringen mee te delen.
Nu is het intussen zover dat ik tegen mezelf praat. Ik wens mezelf bij elke maaltijd ‘smakelijk eten’. Tijdens het koken zing ik keihard mee met bekende musicalnummers. Ook een ‘slaapwel’ ontbreekt er niet aan.

Ik mis niet alleen Manu. Ik mis elke vorm van sociaal contact. Andere reizigers ontmoet ik niet in deze grote stad. Als er toch al eens iemand een gesprek probeert aan te knopen, stokt dat al snel. Mijn Spaans is nog steeds ontoereikend.

Gelukkig hebben we een superleuk appartement in Buenos Aires gehuurd in een veilige wijk. Ik doe elke ochtend yoga, mediteer, werk veel en doe regelmatig een uitstapje. Ik hou mezelf bezig, maar tel intussen de dagen af.

Manu en ik zijn al enkele jaren bijna 24/7 samen. Vaak vragen mensen mij ‘Hoe doe je dat toch?’.
Het antwoord is simpel. Manu is mijn levenspartner. Ik deel graag mijn hele leven met hem. Hoe graag, wordt mij deze dagen pijnlijk duidelijk.
Tegelijk ben ik dankbaar voor het gemis. Ik zal uit deze ervaring komen met een hernieuwd besef dat ik deze bijzondere man moet koesteren. Dat ik hem moet waarderen met al zijn kanten. Ook als na 7 jaar sommige van zijn kantjes mij stapelgek maken.
Ik zal blij zijn als hij mij binnenkort weer gek maakt. Alleen zal het van korte duur zijn. Als hij terug is, vertrek ik enkele dagen later op stilteretraite. Het einde van deze bijzondere en eenzame ervaring is voorlopig nog niet in zicht.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Ik mis je.

• Ofwel betaal je met geld: biologische producten zijn altijd duurder dan goedkope varianten zoals Kruidvat producten.
• Ofwel betaal je met tijd: je kan heel makkelijk zelf biologische producten maken, maar daar kruipt wat tijd in.
• Ofwel betaal je met je gezondheid: goedkope chemische producten zullen op de lange termijn je gezondheid treffen.

Sinds deze podcast (en het aanschaffen van biologische producten) herken ik de waarheid van deze stelling in verschillende facetten van mijn leven.

We zijn nog maar enkele dagen in Argentinië en we moeten nog vat krijgen op de ‘regels’ van het land. Vooral voor accommodatie is het nog even zoeken hoeveel dat kost in dit land.
Op Airbnb zien we een geweldige deal voor onze volgende bestemming: San Salvador de Jujuy. Slechts 11 euro per nacht voor een privékamer met gedeelde badkamer, pal in het centrum. Alle andere kamers op Airbnb beginnen pas bij 20 euro.
Het nadeel is dat deze kamer nog geen recensies heeft. Normaal houden we daar veel rekening mee. Ik merk echter dat de kamer nog maar net op Airbnb staat. Ik veronderstel dat de prijs zo laag is om de eerste gasten te lokken. Op basis van de foto’s en de beschrijving boek ik vol vertrouwen voor 3 nachten. Ik ga ervan uit dat we in de watten worden gelegd, zodat wij een goede recensie schrijven en de gastheer in de toekomst zijn prijs kan verhogen.

We komen toe in het busstation van Jujuy, op 6 kilometer van het centrum. In plaats van een taxi, nemen we 2 lokale bussen naar het centrum. We betalen met 3 uur tijd in plaats van met 150 Pesos.

Wanneer we arriveren bij onze gastheer, val ik uitgeput op het kleine maar comfortabele bed. Pas wanneer ik een dik uur later bij mijn positieven kom, zie ik waar we zijn terechtgekomen. Een ranzig en degoutant ‘mannen’ huis!
Hier wonen 3 vrijgezelle mannen die zijn blijven hangen in hun studententijd. Naast de 3 mannen zijn er ook tal van ‘aanwezigen’. Dat blijken couchsurfers te zijn. Wij betalen voor hetgeen anderen gratis krijgen?!
De badkamer is degoutant! Haar, schimmel, stank, een opgestijfde onderbroek … En na 4 jaar reizen ben ik echt al wel wat gewoon.
Volgens de beschrijving op Airbnb is het ontbijt inbegrepen. Dat vertaalt zich tot het super vriendelijke “You can use anything you find in the kitchen and fridge”. De koelkast smijt ik direct na openen weer dicht. De schimmel komt er net niet uitgekropen. Na wat zoeken vinden we een gesloten zak cornflakes en melkpoeder, waar we ons tevreden mee stellen.
Ik besef dat ik hier zelf voor gekozen heb en probeer het beste van de situatie te maken. Ik kan het komische er wel van inzien. You get what you pay for!

Als echter blijkt dat ik ook met mijn gezondheid zal betalen, kan ik er niet meer mee lachen en kom ik in opstand.
De hele dag door wordt er luide muziek gespeeld. Dat blijkt trouwens standaard te zijn in Argentinië. Als de muziek ook na 12 uur ’s nachts doorgaat, vraag ik onze gastheer of het stiller kan. Hij zet de muziek stiller, maar niet af. Gelukkig heb ik op maat gemaakte oordoppen die het leed verzachten. Alleen houden de doppen niet al het kabaal tegen van de ‘aanwezigen’ die op alle mogelijke uren van de nacht thuiskomen, ruzie maken, vertrekken, telefoneren, een feestje bouwen, …

Na drie slapeloze nachten ben ik doodop en bloednerveus. Daarnaast ben ik ook ‘besmet’ door het schattige maar zieke kindje van onze gastheer. Daardoor lig ik nu al drie dagen met een zware hoest in bed lig. Gelukkig hebben we deze keer wel een fijne, hygiënische en vooral rustige plek gevonden via Airbnb.

Je betaalt altijd! Alleen betaal ik liever met geld of tijd dan met mijn gezondheid.

Krijg korting via deze link op je volgende reis met Airbnb!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Je betaalt altijd!.

De volgende dag merken we meteen dat hij gelijk heeft. Bij ‘hét landmark’ van Lissabon, “Torre de Belem”, stuiten we meteen op een lange rij wachtende toeristen.
Geen probleem! Wij hebben onszelf getrakteerd op de Lisbon Card en hebben dus recht op de Fast Lane. Al snel blijkt dat elke toerist een Lisbon Card én recht op die Fast Lane heeft. We moeten dus gewoon wachten met de rest. Tot 2 keer toe vragen we ons af of we niet beter weggaan. We volharden en uiteindelijk wordt ons wachten beloond.

Ook bij andere highligts zoals het Mosteiro dos Jerónimos en de Santa Justa Elevator is het over de koppen lopen. Lissabon is een echte trekpleister geworden.
Gelukkig wijken maar weinig toeristen af van de grote trekpleisters. Er zijn plekken die minder aantrekking op de grote massa hebben en waar we in alle rust kunnen genieten van deze mooie stad.
Op de Arco da Rua Augusta waaien we lekker uit, terwijl we de mensen op het plein onder ons bespieden.
We bijven uren plakken in het “Museum for Art, Architecture and Technology”. We zijn ondersteboven van de pakkende expositie “Eco-Visonairs”.
De befaamde rit met tram 28 maken we pas laat op de avond. Wij zitten alleen op de tram, terwijl overdag mensen op deze tram als sardientjes op elkaar gestapeld liggen.

Pedro, onze host, geeft aan dat de prijzen gestegen zijn. Daar hebben wij zelf niets van gemerkt. Lekker uit eten gaan met alles op en aan, lukt ons voor minder dan 30 euro. Een biertje heb je voor 1,5 euro en cocktails voor 5 euro. Die cocktails serveren ze per halve liter en ze zijn niet zuinig met de sterke drank. Dat laatste heb ik de volgende ochtend mogen bekopen.
Alles bij elkaar is Lissabon nog steeds een citytrip waard. Al is het maar om een heerlijke ‘pasteis del nata’ te verorberen!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Over de koppen lopen in Lissabon.