Als yoga docente ben ik maar al te bekend met het eerste beginsel uit de yogafilosofie: ‘Ahimsa’ oftewel ‘geweldloos’ door het leven gaan. Geweldloosheid wordt breed geïnterpreteerd en omvat ook onthouding van geweld tegen dieren. Telkens je een dier verorbert moet er immers iemand een dier de doodslag toebrengen.
Daarnaast verdiep ik mij sinds kort in de relatie tussen voedsel en gezondheid. De medische literatuur is duidelijk: consumptie van dierlijke producten heeft een nefaste impact op onze gezondheid als mens.
Ik kan ook niet langer negeren dat de totale uitstoot van CO2 door de vleesverwerkingsindustrie groter is dan de globale uitstoot van de transportindustrie.

Dit alles deed mij in november 2018 besluiten om vegetariër te worden. In totaal ging ik toen 27 dagen als vegetariër door het leven.
Ik was alleen in Buenos Aires toen ik die beslissing nam. Manu was op Vipassana retraite. Ik kookte meestal voor mezelf met veel groenten. Als ik toch eens uit eten ging, was er in de wereldstad Buenos Aires keuze genoeg om lekker vegetarisch te eten. Daarna was het mijn beurt om me terug te trekken in het Vipassana centrum. Ook daar was vegetarisch eten de norm. Het ging mij goed af en ik miste het vlees niet.
Tot we vertrokken richting Uruguay. In Colonia del Sacramento hadden we geen keuken ter beschikking. In de hele stad zijn er amper vegetarische alternatieven te vinden. Drie dagen na elkaar kreeg ik smakeloze gerechten voorgeschoteld. Op de vierde dag beland ik in een mega shopping center en ben ik gebroken. De food court bestond uit de ene fastfood keten na de andere.
Ik wil echt mijn best doen om te kiezen voor mijn gezondheid en de gezondheid van onze planeet, maar het lijkt alsof er niemand mee werkt …

Sindsdien eten we ‘thuis’ vegetarisch. Enkel op restaurant eten we nog vlees of vis, bij gebrek aan smakelijk alternatieven in Zuid-Amerika.
Ik was van plan om dit systeem te behouden bij onze terugkeer in België. Tot vorige week zondag een documentaire voor een keerpunt zorgde.

We arriveren in Toronto en na één dag zijn we beiden ziek. Verkouden, keelpijn, snot, hoesten, … . Alles erop en eraan. Toch negeren we onze ziekte. Manu verjaart en ik heb allerlei leuke dingen gepland. Gewapend met zakdoeken, keelpastilles en hoestsiroop verkennen we door weer en wind de stad.
We houden dit een paar dagen vol, maar op Paaszondag, Manu’s verjaardag, komen we er niet onderuit. De ziekte wordt erger en we zijn doodmoe. Die avond heb ik gereserveerd in een leuk restaurantje. Om die reservatie te halen, moeten we overdag rusten. We planten ons in de zetel en ik zet de documentaire “Earthlings” op.

De film is van 2006. Ik kan alleen maar hopen dat er in de laatste jaren veel veranderd is in positieve zin. Ik kan alleen maar hopen dat de beelden die ik zie niet de norm zijn. Dat het wantoestanden zijn die slechts heel uitzonderlijk voorvallen. Ik kan alleen maar hopen dit alleen gebeurt in Noord-Amerika, dat zulke excessen niet mogelijk zijn in Europa. Ik kan hopen zoveel ik wil, maar elk beeld dat ik zie was ooit werkelijkheid en daar wil en kan ik niet langer aan meewerken. Regelmatig rollen er tranen over mijn wangen bij het zien van zoveel (dieren)leed.
Ik vind geen excuses meer. Mijn besluit staat vast! In Toronto zijn er in tegenstelling tot Zuid-Amerika genoeg mogelijkheden om lekker en vegetarisch te eten.

Manu zijn verjaardagsdiner is mijn afscheidsdiner van vlees en vis. Ik geniet nog een laatste keer van de volle smaken die ik voorgeschoteld krijg en sinds Paasmaandag is het officieel! Ik ben vegetariër!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Ik word vegetariër.

Samen met duizenden andere toeristen sta ik versteld van de wonderen die onze planeet te bieden heeft. En samen met duizenden andere toeristen maak ik deze planeet kapot.
Ik ben mij heel bewust van dit dilemma. Ik heb ontzettend veel bewondering voor de natuur en ik wil deze wonderen van dichtbij ervaren. Daardoor is mijn ecologische voetafdruk enorm en ben ik medeverantwoordelijk voor klimaatverandering. Ik neem gemiddeld één vlucht per maand. Ik consumeer redelijk veel vlees en zuivelproducten, bij gebrek aan alternatieven in Zuid-Amerika. Ik doe mijn best om zo weinig mogelijk plastic te verbruiken, maar verpakkingsvrij winkelen is nog niet doorgedrongen tot het einde van de wereld.

Ik wil graag bewuster omgaan met de natuur. Ik heb het gevoel dat dit ‘on the road’ amper lukt. Toch probeer ik mijn steentje bij te dragen.
Enkel op restaurant eet ik vlees. Als we ‘thuis’ koken komt er geen dier op tafel. Voor de overschotten op restaurant neem ik zelf een potje mee. We drinken enkel kraantjeswater en gebruiken altijd herbruikbare tassen bij het boodschappen doen. Zo zijn er nog tal van andere kleine ‘regels’ waar ik me dagelijks aan houd.

Het lijken druppels op een veel te hete plaat, maar ik geloof dat elke actie en elk individu een verschil kan maken.

Vanop afstand volg ik de klimaatacties in België. De brosbrossers wijzen naar de ‘politiek’. De politiek moet stappen nemen om de klimaatverandering tegen te gaan.
Ik heb ontzettend veel sympathie voor deze jongeren die streven naar een groenere toekomst. Als ze volhouden tot in mei, stap ik graag met ze mee in hun betoging. Echter wel met een kleine nuance. ‘De politiek’ dat zijn ‘wij’. De politiek is geen orgaan of systeem dat afgescheiden is van onszelf. De politiek is een afspiegeling van onze keuzes. De politiek verandert enkel als wij zelf veranderen. Wij zijn de politiek!

Het is soms ontmoedigend om als individu de auto te laten staan, terwijl duizenden vliegtuigen per dag de lucht doorklieven. Ik vraag me soms af of het zin heeft om te recycleren terwijl het lijkt of alles op dezelfde hoop terecht komt. Het is frustrerend om veel te betalen voor biologisch vlees, terwijl een hamburger eten in een fastfood keten amper iets kost.
Toch moeten we als individu deze ‘kleine’ keuzes blijven maken. Alleen zo bereiken we de kritische massa die nodig is om tot verandering te komen.

Ik merk bij mezelf wat een grote impact kleine keuzes hebben. Jaren geleden was ik mij totaal niet bewust van de vele problemen die wij als mens veroorzaken. Stilaan zijn deze uitdagingen in mijn bewustzijn gekropen. Stap voor stap maak ik als individu keuzes die kunnen bijdragen tot (klimaat)verandering.
Zodra ik weer in België ben, wil ik lokaal, verantwoord en verpakkingsvrij boodschappen doen.
Ik ben vastbesloten om minder vlees te eten.
Reizen zal de komende jaren op een laag pitje komen te staan.
Op 26 mei zal ik weer stemmen voor een Groen beleid.
Ik zal regelmatiger schrijven over klimaatverandering en mijn pogingen om bij te dragen aan een groenere toekomst.
Ik zal volgens het motto leven “Be the (climate) change, you want to see in the world”.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Be the (climate) change, you want to see in the world.

Aangezien ik mijn stem op voorhand moet doorgeven, plan ik tijd in om bewust over mijn stemkeuze na te denken. Dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Het landschap aan keuzemogelijkheden voelt zeer beperkt. Daarnaast merk ik dat ik mijn onderzoek start met redelijk wat vooringenomenheid.

SP.A lijkt interessant voor zijn sociale ingesteldheid. Toch kan ik er niet voor stemmen. Ik geloof niet in een systeem van uitkeringen waarbij je niet tegelijkertijd ook mensen verantwoordelijkheid leert.
Groen oogt interessant maar overtuigt me niet wat betreft de economische impact van hun programma.
VLD was in het verleden vaak mijn eerste keuze. Ik ben een grote voorstander van het pure liberale gedachtengoed. Daarmee bedoel ik niet het concept “ieder voor zich”, maar wel het originele liberale gedachtengoed van persoonlijke verantwoordelijkheid, voor jezelf en voor je omgeving. Spijtig genoeg blijft het toch wel vaak een partij van en voor de rijken.
N-VA klinkt mooi. Ze hebben dan ook de beste redenaar uit de Belgische politiek aan boord. Ik kan echter nooit stemmen voor een partij met separatistische (egoïstische) standpunten. Ook al verpakken ze het mooi.
CD&V is de partij van het middenveld. Ik houd van de zoektocht naar balans en de gematigde standpunten. Ook hier zie ik een breekpunt. De partij houdt haar verbinding met het Kerkelijk instituut in stand en daar kan ik principieel niet in mee.
Dan is er nog Vlaams Belang. Daar ben ik heel bondig over. Als je hun gedachtengoed in de praktijk brengt, leven we morgen in een wereld die lijkt op “The Handmaid’s Tale”.

Een tweetal weken terug in Tafi del Valle ga ik vol goeie moed op zoek naar de verschillende kieslijsten. Ik heb hoop dat er nog een alternatieve lijst te vinden is. Alleen was die informatie toen nog niet te vinden. Het is blijkbaar ongebruikelijk dat mensen zich meer dan een maand op voorhand voorbereiden op hun stemkeuze.

Ook wat betreft lokale partijprogramma’s kwam ik bedrogen uit. De enige partij die op die datum een duidelijk en aangepast programma online had staan voor de lokale verkiezingen in Antwerpen was Groen. Het spreekt in hun voordeel.

Met veel interesse volg ik het grote debat van Antwerpse kopstukken van De Morgen. Ik kan me echter niet van de indruk ontdoen dat het hele debat heel ‘leeg’ klinkt. Het lijkt wel of alle politieke kopstukken de hele bevolking onderschatten en denken dat elke stem te vangen is door loze populistische uitspraken.

Ik voel dat ik iets mis. Ik ben op zoek naar een partij die nog niet bestaat.
Een partij die mij als burger serieus neemt en niet probeert in te spelen op mijn emotionele zwaktes.
Een partij die gelooft in het belang van ecologie binnen het hele programma en niet als een onderdeel van het programma.
Een partij die gelooft in het belang van een sociale ingesteldheid binnen het hele programma en niet als onderdeel van het programma.
Een partij die naar economische belangen kijkt als middel om mensen een gelukkig leven te laten scheppen en niet als doel.

Opnieuw moet ik beseffen dat er geen enkele partij te vinden is die het groene, het blauwe en het rode gedachtengoed integreert. Blijkbaar zal ik ooit zelf in de politiek moeten stappen als ik deze partij wil zien opstaan.

In de tussentijd moet ik eten wat het menu te bieden heeft. Mijn stem gaat deze keer naar Groen. Niet omdat ik 100% overtuigd ben. Wel omdat onze wereld meer ecologische invloeden kan gebruiken.

Op wie stem jij en weet je waarom?

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Op wie stem jij?.

Als we plastic zakjes niet kunnen vermijden, hergebruiken we ze. Bijvoorbeeld om onze vuile was naar de wasserij te brengen. Vaak krijgen we die dan terug in een blitse nieuwe zak. Ah ja, die andere zag er helemaal vervallen uit!

Voor vele situaties vonden we in de loop van de tijd al een oplossing. We reizen met herbruikbaar bestek. In winkels hergebruiken we onze eigen zakjes. Dat is niet altijd makkelijk. Vaak begrijpt de winkelbediende niet wat we bedoelen en krijgen we alsnog een nieuw plastic zakje. Bijvoorbeeld om een koekje (hygiënisch) uit de toonbank te halen.

Waar gaat al dat plastic heen? In het grootste deel van de wereld zijn er 3 mogelijkheden: langs de kant van de weg, in de zee of verbranden met een donkere zwarte rookpluim als gevolg.
Ik ben trouwens niet 100% overtuigd dat Europa plastic zinvoller verwerkt. We steken het in een vuilbak en nadien worden we er niet meer mee geconfronteerd. De kans is groot dat ons dierbare afval alsnog in een grote verbrandingsoven terecht komt. Ook in niet stedelijk gebied in Zuid Europa zie je ’s avonds verschillende rookpluimen van mensen die het vuil van de dag verbranden.

Ik doen mijn best maar ik moet me er bij neerleggen dat ik niet alle plastic kan vermijden.
Ook voor ons drinkwater hadden we nog geen oplossing. In de grote steden in Azië dronken we kraantjeswater als het veilig was. Het merendeel van de tijd kochten we echter drinkwater in plastieken flessen. In tropische gebieden hebben we al snel 4 tot 5 liter water per dag nodig. Ik wil niet weten hoeveel plastic flessen we per jaar nodig hebben en waar die allemaal terechtkomen. Maar ja, een mens moet wel water drinken.

Tijdens ons laatste bezoek aan België bedachten we een nieuwe oplossing. Een waterfilter. Zo logisch als het is, had ik er niet eerder aan gedacht. Na wat vergelijken kochten we een mini Sawyer filter. Het ding weegt nog geen 100 gram, heeft € 35 gekost en gaat meer dan 10 jaar mee voor hij vervangen moet worden. Via een makkelijke knijpzak stuw je er aan één kant het vuile water door en aan de andere kant komt er heerlijk vers gefilterd water uit.

Sinds ons vertrek eind juni heb ik nog niet 1 flesje water gekocht. Ik filterde al kraantjeswater, rivierwater, water uit tonnen en water van watervallen. De enige investering is een kwartier per dag om onze watervoorraad door de filter heen te knijpen.

Het is een grote uitdaging om als reiziger onze impact op het milieu zo klein mogelijk te houden. Soms moet ik me erbij neerleggen dat ik niet elk probleem kan oplossen. Aan de andere kant zijn er soms makkelijke oplossingen die de toekomst voor iedereen een beetje mooier maken.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Hoe filter je plastic uit je leven?.

Twee openstaande slagbomen later zitten we bij een vriendelijk uitziende emigratie ambtenaar. Hij laat ons exact 30 minuten wachten voor we een stempel in ons paspoort krijgen onder het mom van “checking online”. Ik ben echter zeker dat de enige computer in een straal van kilometers in mijn eigen rugzak zit. In die periode eist hij 100 roepies van een rijkeluisdochter om haar het land buiten te laten in haar privé taxi. Het geld glijdt makkelijk in zijn borstzakje.

Ik kijk naar de omkoping en geef geen krimp. Met ogen die wezenloos in het niets staren, alsof ik het niet zie. Zulke blik krijg ik in India dagelijks te zien. Dit land creëert op lange termijn Indiaers van iedereen. Ook van mij, weliswaar met dubbele gevoelens.

Voor vertrek had onze Rough Guide me gewaarschuwd. Eten doe je met je rechterhand, met de linker kuis je je billen schoon, de straten lopen vol met koeien en ‘ja’ of ‘neen’ knikken met je hoofd is heel verwarrend. Hieronder een lijst van 12 situaties die intussen normaal voor me zijn.

1. De universele multifunctionaliteit van krantenpapier
   Eten en boodschappen inpakken, de tafel kuisen, een aangedampte voorruit opdrogen, vliegen doodmeppen, schoenen die te groot zijn opvullen, … De lijst is eindeloos. Een nobele poging tot recyclage, al vliegt alles na gebruik steevast op de grond.
2. Voeten opheffen doe je niet
   Dit kan me mateloos irriteren. Ik zit aan het gangpad en naast me wil iemand langs. Die zal nooit de voeten over mijn knieën heffen om langs te kunnen. Hoe vol de bus gepakt zit en hoeveel moeite ik heb om mezelf opzij te draaien doet niet terzake. Zelfs een kleine rugzak in het gangpad moet verplaatst worden of mensen blijven wachten.
3. Vuil wordt verplaatst
   Hele dagen door zien we mensen borstelen op straat. Na verloop van tijd krijg ik door dat het vuil nooit wordt weggehaald. Op het perron vliegt het tussen de sporen, voor het huis naar de kant van de buurman, van de tafel in het restaurant naar de grond, later naar buiten en uiteindelijk weer naar de kant van de buurman, …. Een nutteloze cirkel van verplaatsingen.
4. Rijden doe je in rechte lijnen en met korte bochten
   We staan op de hoek van een straat aan de kant van de weg. Een auto komt uit de straat naast ons en moet voorbij. De hele straat is vrij, toch maakt hij de kortst mogelijke bocht en toetert hij omdat we in zijn weg staan. Na mijn tirade vol onbegrip en frustratie krijg ik niet meer dan de gekende wezenloze blik en een paar extra duwen op zijn toeter. Uiteindelijk ga ik voor het gemak opzij.
5. Koken met liefde voor je vak
   Een straatventer die al heel zijn leven op dezelfde plek hetzelfde hapje fabriceert, zal het eten op dezelfde zorgvuldige manier blijven kruiden en steeds even enthousiast vragen “Tasty?”. Op straat hebben we de lekkerste hapjes gegeten die we in dit land konden vinden.
6. Elk gesprek begint met “Where are you from?”
   Jammer genoeg eindigen vele gesprekken met diezelfde zin. In onze eerste weken reageerde ik steevast enthousiast, in de hoop om fijne mensen te leren kennen. Op het einde merkte ik dat ik dit soort ‘nutteloze’ gesprekken uit de weg ging. Je mist de kans op het enkele pareltje maar het vermijdt veel frustratie. Een gewoonte die ik in Nepal terug wil afleren.
7. Als de bus of trein toekomt moet je druk doen
   Ook al staan we maar met enkele personen te wachten op een lege trein, dan nog worden we onder de voet gelopen bij het opstappen. Gedrag dat we al snel zijn gaan overnemen. Ik neem de grote backpacks en Ann mag met de kleine handig overal tussen glippen om de beste plaatsen te scoren. Niet om fier op te zijn maar ik vind het moeilijk om mezelf te laten wegduwen.
8. De nationale sport is wisselgeld verzamelen
   Telkens ik niet met gepaste munt betaal krijg ik standaard de repliek “No change?”. Als ik een greintje twijfel vertoon moet ik met mijn wisselgeld op de proppen komen. Als ik het spel juist speel zal de eigenaar in alle loomte in zijn geldschuif duiken op zoek naar wat briefjes. Op een betere dag krijg ik ze zover om mijn grote coupures te wisselen bij een werknemer of collega winkelier.
9. Mannen lopen hand in hand, knuffelen en zitten bij elkaar op schoot
   Je ziet jongetjes van 7 hand in hand lopen over straat. De mooiste momenten zijn mannen van wel 97 jaar die heel hun leven samen delen en nog steeds als beste vrienden hun affectie tonen. Vrouwen hebben waarschijnlijk ook gebruiken maar die ken ik niet. Ze zijn uitgesproken afwezig in het straatbeeld en al zeker in dhaba’s, de lokale eetgelegenheden. Ik twijfel nog steeds of vrouwen in India wel eten.
10. Geheimen bestaan niet
    Op een dag was ik haastig op zoek naar een wc voor Ann die misselijk was. Plots ontstaat er een clubje rond me dat wil weten wat er aan de hand is. Dat ik geen tijd heb voor een rustig babbeltje kunnen ze niet begrijpen. Eerst moet ik de status van Ann’s darmen efficiënt samenvatten en dan pas kan ik maken dat ik weg ben.
11. Snoep is geld waard
    Als de winkelier geen wisselgeld heeft krijg je soms een reepje chocolade ipv 5 roepie en een snoepje ipv 1 roepie. De blik op het gezicht van de verkoper was heerlijk toen ik even later mijn tweede tas koffie kwam afrekenen met mijn stukje chocolade.
12. Persoonlijke ruimte bestaat niet
    Op een bankje, in de bus of bij het aanschuiven, constant voel je andere lichamen tegen je oprijden. Als ik op de bus onze iPad bovenhaal om te schrijven voel ik dadelijk een hoofd tegen mijn wang om mee te kunnen lezen. Ook hier werkt het beter om mijn energie te focussen op aanvaarding. Elke poging om ze uit mijn ‘zone’ te krijgen levert een blik vol onbegrip op, … en frustratie aan mijn kant.

Het heeft lang geduurd voor we Indiaers vonden waarmee we oprechte en fijne gesprekken hadden en die contacten zijn beperkt gebleven. Er is een generatie twintigers en dertigers die op zoek is, die graag wil begrijpen hoe de rest van de wereld in elkaar zit. Diezelfde generatie probeert zichzelf te bevrijden van ‘wat moet en hoort’ voor de familie en de cultuur, zonder die teveel te schofferen. Ik vind het zelf ook moeilijk om ‘andere’ keuzes te maken zonder mijn omgeving het gevoel te geven dat ik hen afwijs.

India heeft me veel geboden. Door de uitdagingen van het land, door de warme ontmoetingen met andere reizigers, door de heerlijke tijd met Ann, … Intussen ben ik blij om verder te gaan naar Nepal, een land dat nu al warmhartiger aanvoelt dan India.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal 12 keer normaal in India.

Tijdens onze vergeefse zoektocht naar ingrediënten besef ik weer dat België een land van overvloed is. Wil je een Chinees gerecht, wandel dan richting station. Eerder mediterraans, dan ga je naar de Handelstraat. Brood bakken doen we thuis zelf en de Delhaize kent grenzen noch seizoenen. Ecologisch totaal niet verantwoord en toch vind ik die verscheidenheid heerlijk. Het is een voorrecht om in een Bourgondisch land te wonen. Eten maakt mij gelukkig.
Bij gebrek aan overvloed in de Sri Lankese supermarkt, maken we een simpele spaghetti gevolgd door een Dame Blanche. Ze durfden het niet te zeggen, maar voor Nira en haar man had de spaghetti een stuk pittiger gemogen. De gesmolten chocolade daarentegen wordt heerlijk gesmaakt.

Eten op reis is een activiteit op zich. Drie keer per dag vragen we onszelf af wat/waar we gaan eten. Bij aankomst op een nieuwe locatie scannen we alle eetgelegenheden. We bekijken elke menukaart op zoek naar lokale specialiteiten en, aangezien we onszelf een dagbudget hebben opgelegd, naar de beste prijs-kwaliteitsverhouding.

Tijdens de voorbije 4 maanden kreeg ik al vele culinaire orgasmes.
Dhal, thali, paneer, alu gobi, roti, chapati, naan, belphuri, hopper, string hopper, kotthu, rasgulla, dosa, kulfi, lassi, samosa, falooda, biryani, lamprais, watalapan, iddli, barfi,…
Elke keer is het weer een plezier om nieuwe geuren en smaken te ontdekken.

Eervolle vermeldingen India

• Masala Chai
  Nooit heb ik thee met melk gedronken, nu wil ik niets anders meer.
• Warme melk met veel suiker
  Hartverwarmend tijdens de koude avonden in het Noorden.
• Sugar Cane Juice
  Versgeperst, verfrissend en belachelijk goedkoop.
• Thali’s
  Een roestvrijstalen schotel, met verschillende kleine gerechten. Vaak bestaande uit rijst, chapati en verschillende gravy’s waaronder één op basis van aardappel. Sonja en Chris* zouden niet blij worden van deze overvloed aan koolhydraten.
• Streetfood
  De Rough Guide raadt het om hygiënische redenen af om op straat te eten. Twee Israelische expats die al vier maanden in India wonen, kijken verschrikt op als ze ons een samosa zien bestellen bij een eetstalletje. Zelf vind ik streetfood geweldig. Het verrast me elke keer opnieuw. Je kan voor geen geld de meest verrassende gerechten eten en ik ben er nog nooit ziek van geworden.
• German Bakery’s
  Cheesecake, cinnamon roll, applepie, chocolate croissant, heerlijke broden,… Een vaste stek om ontbijt of dessert te scoren.
• Westerse Oases
  Plekken op maat van de Westere toerist waar ze als ontbijt bakken yoghurt met fruit en muesli serveren. Als dinner heb je keuze uit heerlijke pasta’s, pizza’s, taco’s en zelfs biefstuk friet. Uiteraard aangevuld met een Large Kingfisher.
• Desserts in alle mogelijke vormen en kleuren
  Ik hou van zoet! Indiaërs houden nog veel meer van zoet!!! Ik heb lekkernijen gegeten waar mijn tanden spontaan van uitvallen.

Eervolle vermeldingen Sri Lanka

• Cream Soda
  Een licht verslavende frisdrank met vanilletoets.
• Rice and Curry
  Het nationale gerecht van Sri Lanka. Een berg rijst met verschillende groentenbereidingen. Soms te pittig, vaak heel lekker, maar vooral het goedkoopste gerecht op de kaart, tussen de meestal overprijsde continentale gerechten.
• String Hoppers
  Rijstdeegwaren met linzencurry als ontbijt, met veel liefde gemaakt door Nemo bij wie we gedurende drie dagen vaste klant waren.
• De broodwagen
  Een wakkere bakker die met verse broden en koffiekoeken rondtoert in de Sri Lankese straten op het deuntje dat in België toebehoort aan de ijscremekar. Als broodliefhebber kan ik dit erg waarderen, ik dacht alleen nog maar rijst te zullen eten in Azië.
• Lemon Puff Cookies
  Simpele boterkoekjes met een citroenvulling. Een waardige vervanger voor mijn favoriete Oreo koekjes.

Eervolle vermelding Ann en Manu

• Brood met banaan, chocolade, jam en bij hoge uitzondering een smeerkaasje.
  Er zijn momenten dat we lang onderweg zijn met trein of bus en ik echt geen zin heb in de vette happen die ze onderweg verkopen. Of er zijn plekken (vooral in Sri Lanka) waar drie maal per dag uit eten gaan heel prijzig is. Dan halen we deze ‘all time winner ‘combinatie boven. Vaak oogsten we veel bekijks met ons ‘schoofzakse’.

Mijn mama zegt altijd “Koken en eten, dat is mijn lang leven.” Tot voor een paar jaar had ik zelf een hekel aan koken. Sinds ik een man heb die elke maaltijd die ik op tafel tover met veel smaak naar binnen werkt, is de keukenprinses in mij opgestaan. Ik mis het om te koken tijdens deze reis, maar gelukkig wordt dat ruimschoots goedgemaakt door al het lekkere eten.

Bij deze is mijn top 5 compleet:

• LEZEN
• ARTISTIEKE EXPRESSIE
• REIZEN
• YOGA EN MEDITATIE
• KOKEN EN ETEN

Hoe zit het met jullie lijst?

* Sonja Kimpen (auteur van vele dieetboeken) en Kris Verburgh (auteur van De Voedselzandloper)

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Komen Eten.

De eerste keer was toen we van zin waren om als vrijwilliger naar Nepal te trekken. Een project voor de kinderen uitwerken zag ik niet als een probleem. Op een moment ging het ook over de ouders. Als job zoeken zij spullen op de vuilnisbelt om te verkopen en kunnen daar nipt van overleven.
“Wat zou je de ouders kunnen leren waarmee ze geld kunnen verdienen? Welk beroep kan jij hen aanleren?” Concrete dingen zoals haar kappen, metselen, naaien, …
Thuis zou ik die vraag altijd terug omdraaien. Ik zou het coachend benaderen en de persoon bevragen naar zijn passie, zijn dromen, welke kwaliteiten hij heeft of wat zijn doel in het leven is?
Als elke vorm van luxe afwezig is en de basisbehoeften de uitdaging zijn kom je natuurlijk in een nieuwe realiteit. Dan heb je nood aan iets waarmee je één op één centen kan verdienen, niet aan zelfverwezelijking.

De omstandigheden zijn nu wel wat anders dus we besluiten richting Karni Kingdom te trekken en bekijken daar waarmee we kunnen helpen. Indien niet kunnen we er gewoon verblijven in ruil voor een donatie. Dat betekent zoveel als betalen hoeveel je zelf wilt. De weg bestaat uit een bus en een autorit.
Van het hotel worden we naar de bushalte gebracht. En dan, kleine anekdote tussenin, vraagt de jongen die ons wegbrengt of we een zak jam kunnen meenemen. Zijn nonkel is die gisteren vergeten. We zeggen “ja”, maar … vijf minuten later zitten we in India op een bus richting Pakistaanse grens. Op de bus zit minstens een militair of vijf en in onze rugzak een plastic zakje met hopelijk alleen echte confituur. Elke reisgids zal je aanraden nooit pakjes van vreemden mee te nemen. Ik moet toegeven dat het me nogal wat spanning opleverde.
Intussen heb ik zelf al een paar keer kunnen genieten van jam op mijn toast dus tja, … Ik weet nog steeds niet of ik de volgende keer het zakje wel of niet zou aannemen.

Terug naar Karni Kingdom. De plek is veel meer dan wat ze belooft. Niet alleen de woestijnomgeving heeft een hoop te bieden maar ook de mensen die we er vinden.
Een Italiaan van 24, Nick, die al drie jaar de wereld rondtrekt. Doordat hij onderweg werkt staat zijn bankrekening nog steeds break-even. Hij is een metser en helpt al 25 dagen voor kost en inwoon om terrassen aan de vijf hutten te bouwen. Een hele dag lang danst en zingt hij terwijl hij de muren met een koeienstront mengsel bepleisterd.
Sanga is de bedenker van het project. Hij werd geboren in Pakistan als Hindu. Door de oorlog tussen India en Pakistan werd hij door India opgezogen in de jaren 70. Er werd hem en zijn familie een stuk woestijngrond toegewezen om op te leven. Zonder water en zonder mogelijkheden. Toeval wil dat hij nog een tijdje in België gewoond heeft. Een man met een gouden hart voor wie niets te veel is.
De plek zelf is perfect om het simpele Indiase leven in de woestijn te doorleven. Je bed is een grote bak zand met een dunne matras. Wassen doe je met een emmer water die je zelf uit de put gaat scheppen. Drie maal per dag krijgen we rijkelijke hoeveelheden eten die met beperkte middelen op een zelf ontworpen fornuisje bereid worden. Als er nog toast is kan je bij vragen en worden er met plezier twee in het vuur geroosterd. Als hij op is, is hij op. We zijn in de woestijn.
“We don’t have much but take as much as you want”
Ik kan nog wel een uurtje verder vertellen over onze belevenissen, over de wandeling naar de zandduinen, ons bezoek aan het dorp, de zonsondergang en de opkomst van de maan, over de sterrenhemel en over de zelfgestookte fles whiskey die we de laatste avond voor luttele 100 roepies konden kopen. Ergens moet ik stoppen.

Hebben we kunnen helpen? De eerste dag ging ik nog op zoek. Ik kwam niet verder dan de droge woestijnplanten water geven. En ik meen wat ik nu zeg, ik heb planten water geven nog nooit zo zinvol gevonden. Misschien moet ik het soms ook niet te ver en te groot zoeken als mensen me vragen waarmee ik kan helpen.
Verder was het geld en de bouwmaterialen zo goed als op. Veel werk was er niet meer voor ons. Wat ze nodig hebben is geld of klanten. Dat is dan ook wat we gedaan hebben. Met veel respect van het kleine koninkrijk genieten en een bescheiden doch rijkelijke donatie achterlaten.
Dankjewel Karni Kingdom.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Confituur.

We zijn zes weken naar Bali gekomen. Dit leek voor sommige mensen heel lang. Voor ons was het een bescherming voor onszelf. Om te zorgen dat we dit eiland niet zouden omzetten naar een ToDo-lijstje of een toeristische gids die moet afgewerkt worden.
…
Onze eerste twee weken brengen we door op Pantai Mas, een spiritueel centrum in Noord-Bali.
Opnieuw 2 weken die we onszelf gunnen om te landen, onze gewoontes van thuis los te laten, om te ontspannen van de drukte de laatste paar X (?) maanden, …misschien wel jaren.
Maar goed, ik zou het over spiritualiteit hebben en dan begin ik weer over tijd en rust.
…
Een paar dagen terug gingen we een boedhistische tempel bezoeken. In één van de ruimtes zat een familie, 3 vrouwen en een man, heel intens hun ritueel uit te voeren. Met een ongelofelijke concentratie werkten ze in beweging en klank samen. Het zag er langs de ene kant uit alsof ze zichzelf verloren en langs de andere kant alsof ze perfect wisten waarmee ze bezig waren. We namen zelf rustig in de tempel plaats en bewonderden zowel de ruimte als het schouwspel.
Op een gegeven moment ging de oudste vrouw bij de hele familie langs en sprenkelde vier maal water op de handen. Het water werd drie maal op gelikt en de vierde maal werd het over het hoofd gewreven alsof het hoofd gewassen werd.
Toen ze met iedereen klaar was draaide ze zich naar ons, nodigde ons uit en bood ons het water aan.
Ik had geen idee waarmee ze bezig waren of wat de betekenis was van hun ritueel. Wat ik wel voelde is dat die ene uitnodigende beweging, om deel te nemen aan het intieme familieritueel, me diep en diep gelukkig maakte en rust gaf.
Het leuke was dat we nadien met hen de tempels bezochten en hoe anders dat gebeurt dan bij ons: lachend, giechelend, speels, rokend, …. Om dan aan een andere plek te komen waar ze willen bidden en plots terug in een diepe concentratie te gaan.
…
Heel Bali is doordrongen met religie, de Hindoe religie. Je vind geen plekje waar je kan staan zonder wel ergens een klein altaartje, offertje, tempel(tje), … te zien.
Een paar dagen terug was het volle maan, een belangrijk moment in Bali. We gingen mee naar een tempel ceremonie en zagen hoe dat eraan toegaat. Zelf helemaal in traditionele kledij uitgerust merk je plots dat op die eigenste moment zo goed als een heel eiland bezig is met ceremonies, bidden, offeringetjes, …
Als je de literatuur mag geloven staat de hele dag en waarschijnlijk het hele leven hier in het teken van de religie. Een religie die, voor zover mijn begrip gaat, steunt op overtuigingen waar ik niet achter kan staan.
In Bali gelooft men dat het leven al bepaald is voor je eraan begint. Ik geloof zelf dat iedereen de kans heeft om geluk te vinden als je leert luisteren naar je gevoel en je dromen, en als je met een stevige dosis waarden en normen in het leven leert staan. Wat best al veel is, ik besef het wel.
…
Dus wat is spiritualiteit voor mij???
Ik weet niet of ik er zo snel een eenduidig antwoord op zal kunnen geven.
Wat ik weet is dat ’s ochtends opstaan en beginnen met een uur yoga, mijn lichaam de aandacht en mijn geest de rust geeft die ze nodig hebben om scherp de dag door te komen.
Dat ik heel veel voldoening vind in mensen ontmoeten. Mensen die ik al wel of nog niet ken, mensen waarnaar ik kan luisteren en waar ik aandacht aan kan geven en die hetzelfde bij mij doen. Soms in een gesprekje van twee minuten tijdens het rusten en soms een hele avond op restaurant met ‘vreemden’.
Dat ik ongelofelijk gelukkig ben om elke dag wakker te worden naast een vrouw die ik in haar geheel ne mooie mens vind.
Dat ik enorm verwonderd word door de natuur, van een waterval van 40 meter waar ik vol ontzag naar sta te kijken tot een kleine onverwachte bloem waarvoor ik mijn pad afbuig. En daar tegenover, dat het me pijn doet om te zien hoeveel afval er over de wereld heenzwerft. Afval dat we er zelf hebben opgestrooid.
Dat ik zelf niet zo veel heb met religies, die spiritualiteit naar mijn bescheiden mening vaak terugbrengen tot vastgelegde regels, normen en gebruiken. Ik wil mezelf blijven uitdagen om stil te staan bij mijn leven en wat ik belangrijk vind en met niet te laten conditioneren door de wijsheden die anderen al hebben bedacht voor me, zonder ze in vraag te stellen.
…
Wat betekent dat dan nu, …. ???
Vele dingen.
Misschien wel zo veel als alle ervaringen die je leven zin geven, die je zowel blij kunnen maken als boos en waarbij je voelt dat je dicht bij jezelf staat.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Spiritualiteit ???.

De beestjes ravotten, knuffelen, vechten en slapen samen. Mimi gaat bij mens en dier op zoek naar vlooien. Aan Manu’s arm heeft ze veel werk, want daar staat lekker veel haar op.
Heerlijk om te zien, hoe zulke verschillende dieren toch een manier vinden om samen te zijn. Zelf word ik er heel rustig en blij van hun aanwezigheid.

Ik ben (nog) niet verliefd op Bali.
Ik heb mensen ontmoet, die al voor de zesde, zevende, achtste,… keer naar Bali komen, omdat zij hier ‘iets’ gevonden hebben.
Dat gevoel heb ik nog niet. Toegegeven, we doen het tot nu toe heel rustig aan. Elke ochtend een dik uur yoga, met dank aan Marjon, daarna een heerlijk ontbijt met een verse fruitshake, douchen en een korte uitstap in de buurt. Idyllische plekjes zijn we nog niet tegen gekomen, gelukkig hebben we tijd genoeg om het eiland te verkennen.

Wat maakt dat ik niet halsoverkop verliefd word op Bali is het afval.
Overal langs de weg, bergen afval. Vroeger verpakten de Balinezen alles in palmbladen en gooiden die bladeren weg in de natuur. Nu hebben ze vanuit het Westen de gewoonte overgenomen om alles in plastic te verpakken, maar die verpakking gooien ze nog steeds in de natuur…
Ik vind dat moeilijk om te zien: prachtige groene stroken met palmbomen en kleurrijke planten langs de weg met op de grond nog veel kleurrijker afval. Een mooie zonsondergang met op het strand een stuk piepschuim…
Ik ben zelf geen actieve Greenpeace activiste en toch probeer ik op mijn eigen manier kleine bijdrages te leveren. De Balinezen zijn daar helemaal niet mee bezig, terwijl ze zo’n prachtig eiland hebben… Dan besef je weer, dat alles wat je ecologisch probeert te doen, een hele kleine microdruppel is op een ontzettend grote en gloeiend hete plaat. Ik ga er wel vanuit dat elke druppel telt, ookal zit je ’s avonds op het strand gegrilde vis te eten en krijg je ineens door dat de lavabo die daar staat, zijn water met zeep rechtstreeks loost op het zwarte zand van Bali.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Verliefd.