Nu we aan het letterlijke einde van onze trip in Argentinië zijn, vraag ik me af of mijn haat voor Argentinië niet groter is dan mijn liefde. Of die natuurlijke schoonheid mijn mentaal ongemak waard is?
Er is ‘iets’ in de cultuur van dit land waar ik me lastig bij voel. Het lastigste vind ik nog dat ik er amper in slaag om de vinger op dat ‘iets’ te leggen.

Een voorbeeld. De hele Argentijnse keuken is eenzijdig en suïcidaal vettig! Over een territorium zo groot als West Europa is er een volledige afwezigheid van afwisseling. Menukaarten bestaan standaard uit: Vlees dat op de barbeque is gebakken, Milanesas, Napolitanas, pastas en pizza’s. Napolitanas komen neer op vlees met een schel kaas, een schel hesp en een ei erboven op gekwakt. Milanesas zijn zo simpel als een schnitzel van kip. Van de pasta krijgen Italiaanse immigranten een hartaanval en de pizza’s worden gemaakt op basis van een soort pistolet van 30 cm diameter waarover een halve kilo harde industriële kaas wordt gesmolten.

Ik vind het eten niks, maar daar gaat het me niet over. Waar ik over val is dat er mij in elk gesprek wordt gevraagd wat ik van het geweldige Argentijnse eten vind! Ik ga die zin extra ontleden! Er wordt me niet gevraagd wat ik van het eten vind, er wordt me gevraagd wat ik van het geweldige Argentijnse eten vind. In mijn hoofd wordt er geen vraag gesteld, maar een mededeling gedaan. Daarbij wordt me elke kans ontnomen om te kunnen reageren. Ik zou ook nooit kunnen reageren want de hele bevolking lijkt geen enkel referentiekader te hebben om te begrijpen dat een keuken er ook nog anders kan uitzien dan de Argentijnse keuken die ze kennen.

Mijn hele frustratie wordt niet enkel getriggerd via eten. De keren dat we er in slagen om een gesprek aan te knopen gaat het bijna altijd over kinderen en familie. Als Ann of ik delen dat wij kiezen voor een leven zonder kinderen komt er standaard geen reactie. Ik heb het niet over een ongemakkelijke stilte omdat iemand niet weet hoe te reageren. Het wordt letterlijk niet gehoord omdat de toeschouwer niet kan begrijpen dat iemand ooit zou kunnen kiezen voor een leven zonder kinderen.

De Argentijnse munt heeft al jaren ‘last’ van inflatie en devaluatie op de internationale markt. Collectief wordt hier door het hele land over geklaagd. Ik kijk rond en denk bij mezelf ‘hoe kan het ook anders’. Het is me op 6 maanden tijd in het hele land één keer gelukt om geld uit de muur te halen, aan de grens wordt 50% invoertaks gerekend en betalen met een creditcard betekent dat je 10 minuten lang administratie aan het afhandelen bent. Het wordt letterlijk onmogelijk gemaakt om geld uit te geven.

Ik vind het ergerlijk dat elke Argentijn zijn eigen cultuur verheerlijkt en mij daarnaast de indruk geeft geen enkel inzicht te hebben in een alternatief. Hoe kan je ooit iets verheerlijken als je zelfs niet beseft dat er ook nog iets anders bestaat?

Snap je wat ik bedoel? Dan mag je het me uitleggen want ik snap het zelf niet!

Ik vermoed dat dit hele land een aantal waarden hoog in het vaandel draagt, die aan ander uiterste staan dan mijn eigen kern.
Een land met zo weinig variatie in gedrag, voeding, gebruiken, …. noem ik ’té traditioneel’. Zelf geloof ik dat mensen pas gelukkig kunnen zijn als ze zich in vraag stellen. Alleen dan ontstaat creativiteit en kan je iets bijleren. Alleen zo zorg je ervoor dat je niet dag na dag in dezelfde valkuilen trapt.
Een land dat constant communiceert met overdadig subjectieve termen, slogans en uitspraken, … noem ik fake. Ik geloof dat mensen pas gelukkig kunnen zijn als ze het verschil zien tussen de feitelijke realiteit en hun subjectieve gevoelens.

Ik ben er niet fier op, dat ik kwaad wordt omdat ik in aanraking kom met mensen die ‘anders’ zijn dan ik. Dat noem ik gepolariseerd, eenzijdig en onverdraagzaam. Ik wil mezelf graag zien als iemand die evenwicht en aanvaarding nastreeft. Blijkbaar heb ik nog heel wat te leren op deze vlakken! En dat doet me pijn.

Ondertussen zijn we tot het einde van de wereld geraakt en daarmee is de tijd aangebroken om ons om te draaien en huiswaarts te keren. De datum is gekend. Op 12 mei staan we weer in België.

Moest je ooit twijfelen om naar Argentinië op reis te gaan. Doen! De natuur is ongezien en je hebt nog nooit zo’n goeie barbecue gegeten!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Naar het einde van de wereld en terug.

Bij die hele stroom beelden droom ik weg. “Wat moet het fijn geweest zijn om niet te weten”! Om antwoorden te zoeken in abstracte droomwerelden.

Een tijd zonder internet, zonder smartphones, zonder Google en Wikipedia. Als je iets ziet dat je niet kent kan je zelf een antwoord bij elkaar dromen. Of op onderzoek gaan. Of een brief schrijven naar iemand ver weg om dan een maand op een antwoord te wachten.

“Het niet weten”, dat is een gevoel dat ik niet meer ken. Ik wil niet beweren dat ik alles weet, maar als ik iets niet weet heb ik altijd een aanknopingspunt. Onze wetenschappers hebben de meeste vraagstukken opgelost. En de vragen waar ze zich nu mee bezighouden stelt een gewone mens zich niet. Denk maar aan kwantumfysica.
Zolang ik verbonden ben met het internet heb ik het gevoel dat alle kennis beschikbaar is. Google is steeds mijn vriend! Ik kan geen vraag meer verzinnen waarop hij het antwoord niet kent.

Terwijl ik verder door het museum wandel mijmer ik verder weg. Ik word jaloers op die 20ste eeuwse onwetendheid. Op de ruimte die er was voor kinderlijke fantasie en surrealistische dromen. Op een tijd waarin je niet voor alles wat je doet een goede uitleg moet hebben.

Ik vraag me af of “meer weten” zorgt voor minder vrijheid? Of meer kunnen zorgt voor meer druk? Of meer kennis zorgt voor minder creativiteit?

Dan komt de honger op. We verlaten het museum en ik grijp naar mijn smartphone. Niet veel later zitten we te genieten in het lekkerste restaurantje van de buurt. Met dank aan Google!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Mijmeren naar onwetendheid.

Net daar ligt vaak een python van een adder onder het gras. Zelf als je als kunstenaar een waardevol idee hebt, is het niet makkelijk om je te laten uitbetalen.
Administratief gezien is het een zootje. De opties zijn legio: kleine vergoedingsregeling voor de kunstenaar (KVR), interim, SBK, vrijwilligersvergoeding of toch maar zelfstandige worden, verdoken werkloosheid binnen het kunstenaarsstatuut, BTW aanrekenen of geen BTW aanrekenen, via een VZW werken of niet, … Met mijn bedrijfservaring slaag ik erin om de regels te snappen maar om de 6 maanden ga ik twijfelen en moet ik opnieuw een wettekst lezen.

De activiteit die veel performers erbij nemen om hun ‘loon’ te vervolledigen is lesgeven. Met Muzische Workshops werken we samen met meer dan 40 freelance artiest-docenten. We kiezen ervoor om met alles ‘in orde’ te zijn.
Lesgeven wordt niet beschouwd als een artistieke praktijk (dansen, acteren, zingen, …). Je mag geen KVR gebruiken om docenten uit te betalen. Vele organisaties doen het wel, wij niet. Een vrijwilligersvergoeding is ook geen optie. Daarmee kan je mensen geen eerlijk loon betalen. Dat verdient toch iedereen, een correct loon naar werken?

We krijgen een aanvraag van een stad in Vlaanderen. Ze zijn op zoek naar een docent om een lessenreeks theater te organiseren. Nadat ik een voorstel stuur krijg ik als antwoord dat onze activiteiten waarschijnlijk niet parallel lopen. Ze zoeken een docent die de reeks komt geven voor een vrijwilligersvergoeding van 25€.

De overheid biedt zijn burgers een cursus theater aan en betaalt zijn personeel (de theaterdocent) minder dan het minimumloon. Ik vind het moeilijk! Het ruikt naar zwartwerk! Om nog maar te zwijgen van het foute signaal dat kunst geen waarde heeft en hoogstens een vrijetijdsbesteding is.

Gelukkig heb ik geleerd om te ademen. Om even stil te staan en niet dadelijk deze tirade terug te zenden.
Ik duw alsnog op Reply en laat weten dat ik hen inderdaad niet kan helpen.
Ik werk enkel samen met professionals, niet met vrijwilligers!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Zwartwerk aan de overheid.

En toch, als ik in België ben wil ik zo snel mogelijk weg. Ik erger me aan mensen die zich ergeren. De trein heeft vertraging, de uitkering is te laag, de elektriciteit is (1 keer) uitgevallen, …
Het grijze weer trekt ook mijn gemoed naar beneden. Voor het bourgondische en culturele leven is vaak geen tijd als ik meega in het hoge Belgische werkritme.

De naakte waarheid: ik zie mezelf nergens anders settelen. Elke land heeft zijn voor én nadelen.
Tot we in Italië komen. Ik ben verliefd. Prachtige steden met een interessante geschiedenis, de zee en de bergen, op cultureel gebied heel actief, een zonnig klimaat, … Dolce far niente, en toch zijn de diensten (openbaar vervoer, toeristische informatie, … ) heel georganiseerd. Voor het eten kan ik niet genoeg superlatieven bedenken!

Leven in een land is natuurlijk anders dan reizen in een land. En ik heb slecht 2 regio’s bezocht, Toscane en Venetië. Ik weet niet welke uitdagingen de rest van Italië voor me in petto zou hebben.
Gelukkig is de vraag hypothetisch. Ik ben nog niet van plan om te settelen. Ik hou te veel van ons nomadische leven. Als de tijd komt, neem ik Italië graag in overweging.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Kan ik nog aarden in België?.

Na korte tussenstops in Pisa en Firenze arriveren Manu en ik in Arezzo voor een Physical Theatre Intensive Course. De Academia dell’Arte is 3 weken onze thuis. Bij het avondeten ontmoeten we onze medestudenten. Gillende Amerikaanse tieners die voor het eerst voet op Europese bodem zetten.

Italië is de bakermat van de Commedia dell’Arte en toch zijn we in een Amerikaans Instituut terecht gekomen. Hoe dat is kunnen gebeuren blijft een raadsel.

De eerste dagen lijken de verschillen vooral leeftijdsgebonden.
De gesprekken gaan razendsnel. De woorden die ik opvang zijn: youtube, spoiler, teaser, amazing, facebook, show, oh my god, movie, instagram en awesome.
Om de drie minuten gilt er iemand. Ze zijn bang van elk insect en hebben nog nooit een abrikoos, nectarine of kiwi gegeten. Regelmatig barsten ze in zingen uit. Ik ben in een musical beland en ik ken de nummers niet.

De kinders (zoals we ze stiekem noemen) hebben 3 favoriete avondactiviteiten.
In de stad “gelato” eten.
Zichzelf stomdronken zuipen. Volgens de Europese wetgeving zijn ze daar oud genoeg voor.
In de gemeenschappelijke ruimte hangen met een telefoon in de hand. De ene zegt “look at this movie on youtube”, de andere antwoordt “yes cool, but look at this”.

In de tweede week begint het ons te dagen dat de verschillen ook cultuurgebonden zijn.
Fysiek contact wordt gemeden, niet evident tijdens de lessen contactimprovisatie.
Met verbazing stellen ze vast dat ze zweten. Nog erger is het zweet van een ander op je lichaam.
“Safety” is de norm. We moeten ons veilig voelen tijdens de lessen, vooral binnen onze comfortzone blijven.

Theatre is Life. Life isn’t safe, get the fuck over it!

Het doet deugd dat we in de derde week nader tot elkaar groeien. De gesprekken worden rustiger en krijgen meer diepgang. Achter elke gillende tiener schuilt een intelligente en zoekende jongere. Als we op het einde van de week afscheid nemen, ga ik graag in op de uitnodigingen om ooit op bezoek te komen in de US.

Jammer genoeg is de oppervlakkigheid ook terug te vinden in de theater lessen.
We doen oefening na oefening zonder verdieping. Staan nooit langer dan 2 minuten ergens bij stil. Als ik toch eens de tijd neem voor een fysieke transformatie, duurt het te lang voor de docent. Hij gaat voordoen hoe het moet.
Interessante inhoud is niet van de kwestie. Alles moet snel, snel, snel en vooral ‘awesome’ zijn.

Theatre is Life. Life isn’t always awesome, get the fuck over it!

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal USA meets Italy.

Als ik opsta wijst niets erop dat 6 januari anders wordt. Ik douch me en maak me rustig klaar om de yoga les van 9 uur te geven. Business as usual.

Typisch voor dit soort dagen is het moment van de keuze. Je moet kiezen tussen links of rechts, the blue pil or the red pil. Er is geen weg terug. De andere keuze wordt onbereikbaar.

Als ik de studio binnenwandel voelt alles ijskoud. In één tel weet ik dat er iets aan de hand is. Ik kom toe in de uitloper van een gevecht!
Het duurt een paar uur voor we de situatie volledig uitklaren. Twee meisjes van onze staff zijn elkaar in de haren gevlogen. De ene, Lily, had haar man meegebracht om de andere (hardhandig) duidelijk te maken dat het onaanvaardbaar is dat ze een Hindu vriendje heeft. Ze komt uit een Moslim familie en hoort een Moslim vriendje te vinden.
Ik ben de tel kwijt geraakt over hoeveel principes dit heen walst. Waar ik de boel beheer wordt niet gevochten! Om religieuze verschillen wordt niet gevochten! Met een vrouw wordt niet gevochten! In een yoga studio wordt niet gevochten! Om de liefde wordt niet gevochten! Er moet gewoon nooit gevochten worden!

We ontslaan Lily op staande voet. Tot daar is alles simpel en duidelijk. Ware het niet dat vijf minuten later de rest van ons zevenkoppige personeel zegt “If Lily goes, we all go!”.
Dit is het moment van de keuze. Blijf ik trouw aan mezelf of kies ik voor het gemak en laat ik me chanteren. Ik draai mijn hoofd naar Ann, zonder een woord te zeggen weten we beiden hoe laat het is.
“If you want to go, GO!”

Een paar minuten later sta ik samen met Ann een tijdelijke menu te schrijven. We vragen ons af welke gerechten we zelf kunnen koken om de boel recht te houden. Omelet met toast lukt wel, salades ook. Een verse humus trio platter wordt wat moeilijk. “How the f*ck did this happen?!”

In de volgende uren sijpelen 2 jongens terug. We zijn gered! Een dag later volgt er nog één. Hun band met Lily is niet diep genoeg om de goedbetaalde job te laten schieten. Hun familie heeft het geld nodig.

Twee dagen later volgen sollicitaties:

“Do you speak English?”
‘Yes, yes!’
“What ’s your name?”
— stilte —
“Your name?”
— stilte —
“My name Manu (handgebaar), your name (handgebaar) ? ”
— stilte —
‘Ohh, … Nanti’
— stilte —
— zucht —

Zo duurt het een week voor de staff terug volledig is. In de maand die volgt moeten we drie van de nieuwelingen alweer vervangen. In plaats van ontslag te nemen sterft de oma en komen ze nooit meer terug. Na het tweede sterfgeval wennen we aan de lokale communicatie.

Ongeluk komt nooit alleen. Een week later stopt onze bakker ermee en ontploft de waterpomp. Als kers op de taart stopt onze yoga docente omwille van een burnout. In plaats van haar te overtuigen om te blijven laat ik haar gaan zodat ze voor zichzelf kan zorgen. We nemen haar lessen er ook nog wel bij.

Ik kan nog uren vertellen over de maand die volgt. Als we vertrekken ben ik uitgeput. The easy going island life is slechts een vage herinnering. Er is een grens aan hoeveel extra’s mijn schouders kunnen dragen.

Van 3 dingen ben ik heel zeker.

• Ik begin nooit een eigen zaak in Azië.
• Met mijn vrouw kan ik alles aan.
• Ik ben trots dat ik op de moeilijkste momenten trouw blijf aan mijn principes.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Geen weg terug.

Ook contracten gaan we aan voor lange periode’s. Dat geeft meer voordeel. Verlengen gebeurt automatisch en stoppen kan enkel na herhaaldelijk aangetekend schrijven. Iedereen kent de voorbeelden.

Enkele jaren terug werd ik zelfstandige en trotse eigenaar van een vennootschap. Ik ben de eerste om toe te geven dat dit me veel voordeel opleverde. Nu kom ik tot het besef dat je zo’n keuze best voor het leven maakt. Een BVBA opdoeken levert zoveel kosten op dat de voordelen snel vervagen.

Alleen pop-up shops ontstaan voor bepaalde duur. Andere gevallen van tijdelijkheid worden van tafel geveegd als onzekerheid of mislukking.

Er valt me iets op sinds ik terug in België ben. Onderwerpen die op reis afwezig waren gaan hier regelmatig over de tong. Verhalen van mensen die niet kunnen breken met een relatie die al lang voorbij is. Of over uitbranden in een job waarvoor de passie al lang verdwenen is.

Het verbaast me hoeveel mensen niet weg wandelen van situaties die ongeluk brengen. Ik zie zo vele mensen kiezen voor de zekerheid van het ongeluk in plaats van een risico te nemen voor geluk.

Het is natuurlijk verleidelijk. De zekerheid van geld en extra vakantiedagen. De hoop dat je lief zal uitbloeien tot zijn of haar betere zelf. Ik heb zelf lang getwijfeld of ik mijn vet betaalde IT job opzij zou zetten.
Is niet alles per definitie tijdelijk? Ooit gaan we dood. Tot die tijd kies ik er voor om los te laten wat me niet gelukkig maakt. Om te aanvaarden dat ik constant verander. Om zeker te zijn van minder en zo meer te krijgen.

Wij zijn in België voor 3 maanden. Een plan met een begin en met een einde. Een periode van tijdelijkheid. Een doordachte keuze. Vanaf juli kan er iets nieuws ontstaan. Ooit zal ook ik kiezen voor zekerheid. Tot dan ga ik verder met de verheerlijking van de tijdelijkheid.

PS: Op 23 en 24 juni speelt FEST, ons theatergezelschap, de voorstelling Khandhas. Een voorstelling waarin loslaten en onthechting centraal staan.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal zekerheid vs tijdelijkheid.

Alle gebruiken worden vastgelegd in strikte wetten en regels. Zo blijft het geheel voorspelbaar en kan deze perfectie blijven voortbestaan. Uit dankbaarheid voor dit luxueuze leven houdt elke burger zich braaf aan de afspraken. De sociale controle die volgt is efficiënter dan de camera’s van Big Brother.

Ik ben niet in de toekomst, ik ben in Singapore. Ann en ik zijn hier voor een theater festival. Het is tijd om onze artistieke batterijen op te laden. Terwijl we door het centrum van de stad kuieren worden we overdonderd door de hoeveelheid musea, theaters en danszalen. De stad lijkt doordrongen van artistieke invloeden. En toch.

Ik mis iets. Al die prachtige gebouwen voelen leeg. Net als de mensen die er doorheen wandelen.
Twee gesprekken brengen me duidelijkheid. De laatste decennia werd enkel geïnvesteerd in wetenschappelijke opleidingen, daar kan je geld mee verdienen. Nu de economie nood heeft aan creativiteit worden er theaters en kunstscholen gebouwd. Alleen laat artistieke bezieling zich niet zo makkelijk uitplannen door een architect.

Op onze laatste dag bezoeken we de tentoonstelling “The Future of Us”. Een propagandistische versie van het “Huis van de Toekomst”. In een witte dome wordt een 360˚ projectiefilm getoond van de Singaporese toekomst visie. Het perfecte werk, de perfecte woonst, de perfecte gezondheidszorg, de perfecte opleiding, …. Alle materiële noden komen aan bod. En ook hier mis ik iets.

Wat ben je later met dat perfecte huis, als er geen ziel in zit?

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Onze Toekomst.

Mijn ervaring is anders. De woorden “dief!” en “racist!” zijn te vaak over mijn lippen gegaan. Als toerist word ik regelmatig een veelvoud aangerekend van wat iets waard is. De fraude en het bedrog die ik in Nepal zie gaan ver voorbij aan wat ik gewend ben.
Als ik de rekening krijg van de wasserij heb ik het gevoel dat er nogal veel kilo’s worden aangerekend. Ik hang een fles water aan de weegschaal en deze geeft 2 in plaats van 1 kilo aan, ze rekent dubbel. Als ik buitenstap is mijn teleurstelling groter dan dit ene voorval. Het is de spreekwoordelijke druppel die maakt dat ik zo snel mogelijk wil vertrekken naar een volgende bestemming.

Terwijl ik mezelf probeer te beschermen tegen deze constante oplichting vraag ik me af of mijn gevoel klopt. Heb ik het recht om als reiziger dezelfde prijs te verwachten als een Nepalees? Is het mijn geboorterecht om mijn Europese valuta te kunnen verzilveren in veel luxe voor weinig roepies? Het antwoord heb ik nog niet gevonden. Ik weet wel dat ik het fout vind dat iemand op basis van ras en afkomst meer moet betalen. In België moet je ook niet proberen om een Marokkaan 9 euro aan te rekenen voor een pintje in Café ‘Ons Huis’. In Nepal is deze praktijk tot normaal en ‘juist’ uitgeroepen.
Ik begrijp voldoende lichaamstaal om te weten wanneer een gesprek over mij gaat. Tijdens een busreis zag ik alle passagiers te veel betalen om te zorgen dat onze prijs de juiste lijkt. In de pauze kreeg iedereen stiekem terug wat teveel betaald werd. Niet één van die zogenaamd vriendelijke Nepalezen weigerde om het spelletje mee te spelen. Toen ook ik mijn wisselgeld vroeg bleek wederom het dubbel aangerekend.

Van Westerlingen hoor ik vaak “Ocharm, ze zijn zo arm”. Dit lijkt te evolueren naar het uitvlucht “Arme wij, we zijn zo arm”. Het label “arm” levert een handige identiteit op die samen gaat met mooie donaties. Zij die echt hulp nodig hebben blijven in de kou staan. Ik kijk naar de overheid van een land als de spiegel van zijn bevolking. Nepal verwijt zijn overheid dat het staatsgeld aan politieke handen blijft hangen. Net zo gaat het er bij vele Nepalezen aan toe.

Ik voel me kwaad en ik weet niet op wie. Toeristen willen graag tegen elke prijs gemoedsrust kopen. Blijkbaar is het makkelijker om je bewustzijn thuis te laten en standaard te veel te betalen. Dat je zo een hele natie slechte manieren leert komt op de tweede plaats.

Geld en eerlijkheid zijn twee thema’s die me vaak bezig houden. Hier is echter iets groters aan de hand is. Al generaties lang beïnvloedt het kapitalisme de Nepalese cultuur. Ik wil er graag van uit gaan dat gastvrijheid en vriendelijkheid ooit oprecht het fundament was van deze cultuur. Ik heb niet genoeg betaald om ze te mogen ervaren.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal Koop een vriend.

De opleiding bestaat uit een stevig programma van 7 uur ’s ochtends tot 7 uur ’s avonds. Naast 4 uur Asana les krijg je vakken als yoga filosofie, anatomie en fysiologie, art of teaching en meditatie.

Een van de eerste vragen is “Wat is yoga?”. Veel mensen, inclusief ikzelf vroeger, associeren yoga met de fysieke lessen die we in het Westen kennen. Een bewegingsles van een uur waarbij je met je lichaam de ene na de andere exotische pose (asana) aanneemt. De asana’s hebben sprekende namen als ‘downward looking dog’, de berg, de vliegende duif, de cobra, ‘éénbenige pauw’, … Het maakt je flexibeler, leniger, standvastiger, …

In realiteit is yoga veel grootser dan deze eerste indruk. Yoga is een levensfilosofie waar de asana’s slechts een onderdeel van zijn. Het woord ‘yoga’ is afkomstig uit het Sanskriet, één van de oudste gedocumenteerde talen ter wereld. Letterlijk betekent het ‘verenigen’ of ‘samenbrengen’.

Vanaf daar wordt het filosofischer. Wat willen we samenbrengen? Daar zijn evenveel antwoorden op als mensen die yoga beoefenen.

• Lichaam, mind en ziel
• Emoties en verstand
• Je perceptie van de wereld (the un-real) en de wereld zoals die echt is (the real)
• Werk en privéleven
• Hoofd en hart
• Job, passie en bankrekening
• Jezelf, je familie en je omgeving
• Sociale, liberale, groene en extremistische standpunten
• …

Zal ik nog een tijdje doorgaan? Er valt nogal wat te verenigen in een mensenleven.
Vooral binnen ons westerse wereldbeeld waarbij we vaak vertrekken vanuit een ‘ik – zij’ denken. Het klassieke oosterse wereldbeeld vertrekt vanuit een unie, een geheel. We zijn allemaal deel van dezelfde wereld, deel van hetzelfde geheel. “Same, same, … but different”. Een uitspraak die je wel vaker hoort in India. Eerst zijn we gelijk, pas later verschillend.
Je kan het ook bekijken als een “of – of” denken of een “en – en” denken. Dat doet me denken aan een paar jaar geleden. Een hele tijd had ik mezelf afgevraagd of ik in het bedrijfswereldje wou blijven werken of toch iets met theater wou gaan doen. Toen werd me duidelijk dat de juiste vraag niet ‘of?’ is, maar wel “Hoe kan ik beiden verenigen?”. In mijn geval door met theatertechnieken in de bedrijfswereld aan de slag te gaan.

Dat klinkt allemaal heel mooi in theorie, maar hoe begin je daar aan? De yoga traditie maakt het antwoord simpel, begin bij jezelf. Wil je iets over de wereld leren, begin bij jezelf. Alle kennis van de hele wereld zit ergens in je, je hebt alleen de juiste ervaring nodig om ze er uit te krijgen. Leer de complexiteit van je eigen lichaam kennen en je zal meer respect voor de natuur en je omgeving krijgen. Leer je eigen gedachtenstroom kennen en je zal anderen beter begrijpen. Leer je eigen imperfecties kennen en je zal die van je omgeving beter aanvaarden … Van hieruit komt de oude Indiase uitspraak “Ahum Brahmasmi”, “I am the universe”. Learn about yourself and you master the universe.

Opnieuw, dat klinkt heel mooi, maar hoe begin je daar dan aan? Yoga laat je niet aan je lot over. Er bestaat een pad van 8 stappen om jezelf te leren kennen en tot volledige ontwikkeling te komen. In een groot woord, om tot verlichting te komen. Het pad werd voor het eerst in de 4de eeuw voor Christus uitgeschreven door de schrijver Patanjali. De 8 stappen zijn:

• Yamas: Sociale regel
• Niyamas: Persoonlijke gedragsregels
• Asana: Fysieke poses
• Pranayama: Controle van je ademhaling
• Pratyahara: Controle over je zintuigen
• Dharana: Concentratie
• Dyana: Meditatie
• Samadhi: Verlichting

Het is ongelofelijk hoeveel kennis deze cultuur duizenden jaren terug al had over ‘mensen’. Onze wetenschap erkent nog maar recent dat de oorzaak van ziektes soms ook bij mentale stress of andere patronen ligt. En dan heb ik het nog niet over de omgekeerde weg, dat sommige ziektes geen pillen nodig hebben, maar een verandering bij de bron, bij je geest, bij je denken.
Ik durf te stellen dat meer investeren in ‘persoonlijke ontwikkeling’ op termijn zorgt voor een besparing in onze gezondheidszorg en een stijging van ons algemene geluk. Maar ja, …. dat valt maar moeilijk ‘wetenschappelijk’ te bewijzen.

Waarom kwam ik naar deze opleiding? Het idee kwam van Ann. Ze werkt al jaren als dansdocente en was op zoek naar een nieuwe uitdaging.
Mijn beweegreden was onduidelijker. Mijn gevoel vertelde me dat me verdiepen in yoga zinvol kon zijn. Dat gevoel is intussen bevestigd. Wat ik bijgeleerd heb kan ik moeilijk in een paar zinnen samenvatten. Ik voel me sterker in mijn lichaam. Ik leer bij hoe mijn hoofd functioneert. Ik krijg een duidelijk beeld van hoe yoga en meditatie zinvol zijn om theater te maken. Ik ontdek dat ademen het beste antwoord is op stress en spanning …. Kortom, veel te veel voor één artikel. Daarom neem ik me voor om de komende weken op elk van de 8 stappen van Patanjali in te gaan. Ik wil stil staan bij wat die grote woorden zoals meditatie en verlichting voor mij betekenen, in de wereld van vandaag. Wordt vervolgd.

Lees op Movimento dell'Mondo het volledige verhaal I am the universe.